Kritiek op aankoop van Italiaanse trein van NS

De nieuwe vertraging voor de hsl zuid verbaast experts niet. Er is vooral kritiek op de aankoop door NS van de treinen van het Italiaanse AnsaldoBreda. „NS heeft de verkeerde keus gemaakt.”

„Amsterdam-Rotterdam in minder dan drie kwartier? Rotterdam-Schiphol in 24 minuten? Met NS Hispeed kan het binnenkort!”

Ronkende woorden op de website van NS Hispeed, de aanbieder van reizen per hogesnelheidstrein vanuit Nederland. Maar ‘binnenkort’ duurt nog even, want de opening van de hsl zuid, tussen Amsterdam en de Belgische grens, is deze week voor de zoveelste keer uitgesteld.

Minister Eurlings (Verkeer, CDA) zei in de Tweede Kamer dat problemen met het beveiligingssysteem ERTMS de belangrijkste oorzaak van de vertraging is. De eerste trein zal nu op zijn vroegst medio 2009 rijden, twee jaar later dan gepland. Verder uitstel is niet ondenkbaar.

In de Kamer gaven partijen, zowel van de oppositie als van de coalitie, felle kritiek op de trage gang van zaken rond de hsl-zuid, waarvan de aanleg 6,3 miljard euro heeft gekost. Vooral het Italiaanse bedrijf AnsaldoBreda, dat treinen voor de binnenlandse route – onder de naam V250 Albatros – zou leveren moest het ontgelden.

Volgens de onafhankelijke railanalist Harry Hondius is deze kritiek terecht. „NS en de Belgische NMBS hebben voor 16 respectievelijk 3 treinen een Europese aanbesteding gehouden. AnsaldoBreda had de laagste prijs. Het bedrijf is technisch best competent, maar is internationaal berucht om zijn te late leveringen. NS had beter geen treinen bij AnsaldoBreda kunnen bestellen.”

Bij de Deense spoorwegen (DSB) is de vertraging in de levering van 83 intercitytreinen inmiddels opgelopen tot vier jaar. De Denen eisen schadevergoeding als AnsaldoBreda nog later levert. De DSB heeft nog maar vier treinen ontvangen en hiermee traden ook nog eens technische problemen op. „Het is algemeen bekend dat je in treinenland moet kiezen uit een van de grote drie: Alstom, Siemens of Bombardier”, zegt Hondius. „Het was voor NS en NMBS beter geweest een Franse TGV of een Duitse ICE te bestellen.”

Maar Stefano Fanucci, verantwoordelijk projectmanager voor de V250-hogesnelheidstrein bij het Italiaanse Ansaldo Breda bestrijdt de mening over zijn bedrijf: „Wij zijn volgens het contract niet te laat met leveren. Vanaf het moment dat de lijn volledig is gecertificeerd hebben we nog negen maanden om de eerste trein te laten rijden. Bij mijn weten is de lijn nog niet totaal goedgekeurd voor vervoer met 250 kilometer per uur, zoals is afgesproken in het contract.” Fanucci zegt dat AnsaldoBreda twee treinen zo goed als gereed heeft. De eerste zal eind december of begin januari aan Nederland worden geleverd. De tweede is een prototype dat sinds maart rijdt op het testcircuit in het Tsjechische Velim. Ook deze trein zal aan NS worden overgedragen, eind januari of begin februari, zo zegt Fanucci. De productie van de andere treinen is in volle gang, zo verzekert hij.

Een woordvoerder van NS wijst erop dat niet alleen met de treinen van AnsaldoBreda problemen zijn op de hsl zuid, maar ook met de Thalys en de Traxx-treinen van Bombardier. De Thalys moet over de hsl tussen Amsterdam en Parijs gaan rijden, een verbinding die nu op gewone snelheid over het oude spoor wordt uitgevoerd. En de Trax-treinen zijn tweedehands treinen, die door NS zijn gehuurd om de vertraagde Albatros tijdelijk te vervangen. „Het punt is dat ERTMS veel ingewikkelder is dan eerst werd gedacht. Geen van de drie treinen werkt goed op ERTMS en er is geen alternatief.”

Nederland koos er bij de plannen voor de aanleg van de hsl zuid, begin jaren negentig, voor om alleen ERTMS te gaan gebruiken, zonder back-up. In Frankrijk, bakermat van de hogesnelheidstreinen, is op nieuwe lijnen het bestaande beveiligingssysteem gehandhaafd en wordt ERTMS geleidelijk ingevoerd. In Zwitserland is deze dubbele procedure inmiddels met succes toegepast.