Geen kringgesprekken over porno, alsjeblieft

Journalist Myrthe Hilkens pleit voor meer seksuele voorlichting in deze ‘oversekste’ samenleving (Opinie, 18 november). Hoezo? Normale jongeren kunnen hun liefdesleven heel goed zelf vormgeven en daar moeten volwassenen zich niet mee bemoeien.

Freelancejournalist en onderzoeker. Schrijft over jongeren, onderwijs en arbeidsmarkt. Janssen is auteur van de Kies-een school-gids (2007), en co-auteur van een boek over jeugdwerkloosheid en probleemjongeren. Van 2005 tot 2007 was zij lerares Nederlands op een middelbare school (vmbo-t, havo en vwo).

Het betoog van Myrthe Hilkens (Opinie, 18 november) voor uitgebreidere seksuele voorlichting op scholen getuigt van weinig gevoel voor historie. Eerdere pogingen tot openheid zijn geen succes geweest.

Op mijn progressieve middelbare school in de jaren zeventig was alles bespreekbaar. De leraar biologie vertelde tot in detail wat hij tussen de lakens met zijn vrouw uithaalde. Hij nam zelfs zijn zaad mee, zodat leerlingen het konden bestuderen onder de microscoop. Een van zijn collega’s papte aan met jonge jongens, wat gewoon werd toegelaten. En er waren ouders die hun kinderen aanmoedigend condooms meegaven naar feesten.

Volwassenen boorden zich met hun vrije moraal in je intiemste gedachten en dat gaf een vies, gênant gevoel. Toch hadden zij de beste bedoelingen, zij wilden niet dat kinderen net zo’n preutse jeugd hadden als zijzelf in de jaren veertig en vijftig.

Ik vrees een dergelijke ontwikkeling als Hilkens en andere moraalridders hun zin krijgen en jongeren uitgebreid gaan uitleggen wat ‘normaal’ is. Zij zijn ongetwijfeld niet zo vrijzinnig als de vorige generatie, maar ook zij betreden een domein waar ze niet horen te komen. Hilkens verwijt scholen dat ze zich te veel tot technische informatie beperken, toch is dat beter dan het voorspiegelen van nieuwe normen, van welke aard dan ook.

De beelden op pornosites zijn misschien niet fraai, maar kinderen kennen heus het verschil tussen fictie en werkelijkheid. Zij zien veel moorden en gewelddadige achtervolgingen op televisie, en dat gedrag nemen ze ook niet massaal over. Bespaar me kringgesprekken op school over het realiteitsgehalte van porno, zoals Hilkens suggereert. Dan moet je, om een gemeenschappelijk uitgangspunt te hebben, eerst met de hele klas naar porno kijken. Vervolgens moet je aan de orde stellen of het in het echt zo gaat of niet. En wat is dan het goede antwoord? Heeft de docent dat ergens in een van overheidswege verstrekte handleiding staan of brengt hij zijn eigen ervaring in?

Mijn indruk dat het allemaal wel meevalt, baseer ik ook op mijn eigen werk als docent. Ik heb korte tijd Nederlands gegeven in de onderbouw van een middelbare school, waar de leerlingen drie keer per jaar een verslag moesten schrijven over een jeugdroman. Vaak kozen ze boeken over relaties, loverboys en het krijgen van verkering. In hun commentaar leverden ze soms ongevraagd kritiek op het gedrag van de hoofdpersonen. Dat was dikwijls aandoenlijk bleu en samen te vatten als: zelf heb ik het nog nooit gedaan, maar voor de eerste keer zou ik wachten op een bijzonder iemand. Natuurlijk zullen ze niet altijd alles even eerlijk hebben genoteerd. Toch werd mij duidelijk dat de meeste jongeren streven naar veilige relaties en weten dat ze niet met zich moeten laten sollen.

De kleine groep jongeren die steeds in het nieuws komt vanwege extreem ontremd seksueel gedrag, voert vast ook andere lijsten aan: ze zitten waarschijnlijk vooral op de lagere richtingen van het vmbo of zijn voortijdig schoolverlater, hebben schulden, wonen in een slechte buurt en worden verwaarloosd door hun ouders. Door alle ellende hebben ze weinig zelfrespect en dat maakt hen vatbaar voor wangedrag. Deze jongeren weten vaak in geen enkel opzicht hoe je met anderen omgaat en kunnen niet voor zichzelf opkomen. Scholen en overheid moeten zorgen dat zij maatschappelijk beter meedraaien en hun leren zich te verzetten tegen de groepsdwang van de straat. Voor hen lost uitgebreide seksuele voorlichting alléén niets op, en voor de grote groep jongeren die zich prima redt, is het niet nodig. Normale jongeren kunnen hun liefdesleven heel goed zelf vormgeven en daar moeten volwassenen zich niet mee bemoeien.

Lees een interview met Myrthe Hilkens in Zaterdag&Cetera, pagina 4 en 5.