Een opfriscursus Angelsaksische humor

Met stijgende verbazing las ik op 19 november het commentaar ‘Het veilige schelden’, waarin de redactie zich beklaagt over de kwaliteit van het Nederlands cabaret. Het verwijt dat al het hedendaagse cabaret een vervolg is op Freek de Jonge, is niet alleen onzinnig, het verraadt vooral iets van het beperkte referentiekader van de redactie. Het staat de redactie vrij om Freek de Jonge als referentiekader voor ieder theaterbezoek te kiezen, maar het is onzin om die preoccupatie met een jeugdheld te projecteren op een heel genre.

Maandag 17 november nog werd de winnaar van de ‘Neerlands Hoop’ Prijs in deze krant omschreven als de ‘voormalig stand-up comedian’ Ronald Goedemondt. Waarom ‘voormalig stand-up comedian’? Wie Goedemondt ooit aan het werk heeft gezien, snapt dat hij past in de Angelsaksische stand-up traditie van mensen als Richard Pryor, Eddy Murphy, Jerry Seinfeld, Ross Noble en Eddy Izzard. Stand-up comedians die, voor zover ik weet, nooit van Freek de Jonge gehoord hebben.

Dat een prijs voor jong talent door de vereniging van schouwburgdirecteuren vernoemd is naar het duo waarmee Freek de Jonge ooit begon, maakt het er voor nieuwe cabaretiers niet gemakkelijker op duidelijk te maken dat er ook in de humor sinds 1980 het één en ander is veranderd. Juist in het tonen van die ontwikkeling zou deze krant een rol van betekenis kunnen spelen. Een opfriscursus Angelsaksische humor zou daarbij geen kwaad kunnen.

Maar het meest merkwaardige was wel de laatste zin van het commentaar. Daarin worden alle cabaretiers van Nederland opgeroepen om de wereld maar eens te duiden met wat ‘onversneden surrealisme’.

Sinds wanneer roept deze krant theatermakers op zich te schikken naar een vooroorlogse kunststroming? Als dat onversneden surrealistische cabaret werkelijk een wens van de redactie is, stel ik voor dat ze zelf een theaterprogramma in elkaar zet. Tot die tijd zou deze krant er goed aan doen haar eigen referentiekader wat op te rekken, zodat ze de lezer beter van dienst kan zijn bij het duiden van, en kiezen uit het grote en zeer diverse cabaretaanbod.

Micha Wertheim

cabaretier, Amsterdam