Diervriendelijke nagellak

Het Europese totaalverbod op het gebruik van dierproeven in de cosmetische industrie, dat ingaat in maart 2013, komt veel te vroeg. Dat concludeert een Belgische toxicologe na een evaluatie van de bestaande alternatieve (proefdiervrije) testen. Onderzoekster Marleen Pauwels van de Vrije Universiteit Brussel toont in haar proefschrift aan dat 2013 niet haalbaar is om alle dierproeven voor cosmetica (eindproducten èn cosmetische ingrediënten) te vervangen door alternatieven. “De officiële deadline halen is even ondenkbaar als pakweg binnen vijf jaar tijd een middel vinden dat aids en kanker kan genezen.”

Het meest nijpende probleem volgens Pauwels is dat de bestaande alternatieven zich allemaal toespitsen op lokale toxiciteit en korte-termijneffecten, zoals huid- en oogirritatie. Proefdiervrije testen “naar lange-termijneffecten zoals orgaantoxiciteit, voortplantingstoxiciteit en kankerverwekkend vermogen zijn nog niet voorhanden. En net deze testen vergen vandaag de meeste proefdieren.”

Actiegroeperingen zoals Proefdiervrij juichen de reeds in 2003 aangenomen Europese richtlijn op hun website toe.

Maar de onderzoekster schrijft dat de rigide Europese wetgeving het innovatieve karakter van de cosmetische sector zal fnuiken. Als na 2013 de veiligheid van cosmetische ingrediënten en eindproducten niet meer volgens de Europese normen kan worden gegarandeerd – niet door een verboden dierproef, niet door een nog onbestaande of ontoereikende alternatieve test – dan mogen nieuwe cosmetica eenvoudigweg niet op de markt komen.

Dan maar geen nieuwe lippenstift, deodorant of shampoo? Als daarmee duizenden dierenlevens worden gespaard? “We mogen echter niet vergeten dat heel alledaagse producten ook onder de noemer cosmetica vallen”, zegt professor toxicologie Vera Rogiers, Pauwels promotor. “Ook tandpasta, UV-filters en zelfs bewaarmiddelen horen daarbij. En verbeterde UV-filters hebben we bijvoorbeeld hard nodig om ons nog beter tegen het kankerverwekkende zonlicht te beschermen.”