Stimuleringsplan eurozone krijgt vorm

Het gezond verstand lijkt uiteindelijk toch te zegevieren. De Europese Unie is een goed eind op weg bij het opstellen van een gecoördineerd stimuleringsplan voor de economie. Nu Frankrijk en Italië aan het maximum van hun toegestane begrotingstekort zitten en Duitsland geen zin heeft als enige de last van de Europese economie te moeten dragen, is dit de enige weg voorwaarts. Maar die weg zal alleen effectief blijken als belastingverlagingen hand in hand gaan met doelgerichte bestedingsverhogingen, en als de crisis niet als excuus wordt gebruikt om de begrotingsdiscipline helemaal los te laten.

Sommige landen – met name Duitsland en Italië – waren al bezig met het maken van stimuleringsplannen. Maar de noodzaak van gecoördineerde actie bleek duidelijk uit de aarzeling van andere landen om het voorbeeld van die twee landen te volgen: in een geïntegreerde economie is het zeer verleidelijk om te proberen gratis mee te liften op de plannen van je buurlanden om je uit de recessie te trekken.

De Europese Commissie lijkt nu voor de juiste benadering te hebben gekozen. Zij zal de lidstaten aansporen om een samenhangend stimuleringspakket te aanvaarden, dat zou neerkomen op 1 procent van het bruto binnenlands product van de eurozone, aldus de Duitse minister van Economische Zaken.

De Commissie zal slechts een brede gereedschapskoffer aanbieden en de beslissing over specifieke maatregelen overlaten aan de individuele regeringen. Daardoor kan het plan worden toegesneden op de specifieke omstandigheden en behoeften van ieder land: Duitsland heeft een opkikker van de consumptie nodig en Frankrijk zal misschien de investeringen moeten stimuleren.

Maar belastingverlaging zal zeker een rol moeten spelen. De Commissie doet er goed aan het idee te omarmen dat onlangs naar voren is gebracht door een panel van Europese economen. Zij stelden voor de hele EU een btw-verlaging van 1 procentpunt voor, over de hele linie. Dat is eenvoudig te realiseren en zou een krachtig signaal doen uitgaan dat iedereen zijn steentje bijdraagt.

Maar landen als Frankrijk, die in betere tijden hun begrotingstekort niet hebben ingetoomd, mogen geen gratis lift krijgen. De eurozone zal misschien tijdelijk de strikte bovengrens voor begrotingstekorten moeten loslaten, die in het Stabiliteitspact is vastgelegd. Maar lidstaten met tekorten van meer dan 3 procent van het bbp zouden verplicht moeten worden geloofwaardige plannen te presenteren over de manier en het tijdstip waarop de begroting weer in evenwicht wordt gebracht. Een gecoördineerd stimuleringsplan zal helpen de consument tevreden te houden. Maar beleggers in staatsobligaties moeten ook gerustgesteld worden.

Pierre Briançon