Rechter: vijf in Guantánamo onwettig vast

Vijf van de zes Algerijnen die al zeven jaar vastzitten in Guantánamo Bay, de Amerikaanse gevangenis voor terreurverdachten op Cuba, moeten „onmiddellijk” worden vrijgelaten. Dat heeft een Amerikaanse federale rechter in Washington gisteren gelast.

De vijf zijn de eerste gevangenen in Guantánamo die hun detentie hebben aangevochten sinds het Amerikaanse Hooggerechtshof in juni besloot dat dit hun grondwettelijk recht is.

Volgens rechter Richard Leon worden de mannen onwettig vastgehouden. De Amerikaanse regering heeft onvoldoende bewijzen overlegd dat de vijf van plan zouden zijn geweest om naar Afghanistan te reizen en daar te vechten tegen het Amerikaanse leger. De Algerijnen werden in 2001, na de aanslagen in New York, in Bosnië-Herzegovina gearresteerd. Eén Algerijnse man was wel op wettige gronden vastgezet.

De uitspraak is een tegenslag voor de regering-Bush, die de gevangenis op Guantánamo Bay na de aanslagen instelde. Op de gevangenis is veel kritiek geuit. Er zitten zo’n 225 gedetineerden, de meesten van hen worden al jaren vastgehouden zonder enige vorm van proces of officiële aanklacht. Veel gedetineerden hebben geklaagd over mishandeling.

Tijdens de zitting gisteren zei rechter Leon dat de beschuldigingen van de Amerikaanse regering slechts gebaseerd waren op één anonieme bron. Leon beschikte ook niet over voldoende informatie om de betrouwbaarheid van die bron te verifiëren. „[Een besluit nemen in het nadeel van de mannen, red.] gebaseerd op zulk dun bewijsmateriaal zou afbreuk doen aan de verplichtingen van de rechtbank”, aldus Leon. Het Witte Huis liet vandaag weten het „niet eens te zijn met het besluit” van de rechter.

Begin oktober oordeelde een federale rechtbank dat zeventien Chinese moslims in Guantánamo moesten worden vrijgelaten. Volgens de rechtbank werden zij „ongrondwettelijk” vastgehouden. De regering-Bush heeft hun vrijlating tot op heden geblokkeerd. De toekomstige Amerikaanse president Barack Obama heeft beloofd de gevangenis na zijn aantreden in januari te sluiten.(AP, Reuters)