Met Poetin hoeft niemand te vrezen

Nieuwsanalyse

In Rusland draait alles weer om Poetin. Als premier die het land behoedt voor crisis. En mogelijk opnieuw als president.

Met zijn toespraak tot het partijcongres van Verenigd Rusland heeft premier Vladimir Poetin gisteren opnieuw laten zien wie de enige echte baas is in het land: hij en niemand anders. Alleen al uit de enthousiaste wijze waarop hij door de afgevaardigden werd onthaald, was op te maken dat zijn status die van zijn opvolger in het presidentiële ambt en voorganger op het congrespodium, Dmitri Medvedev, vele malen overstijgt.

Nadat Medvedev een kort en mat toespraakje had gehouden, begon Poetin aan zijn 45 minuten lange, vlammende betoog waarin hij keer op keer benadrukte dat met hem aan het roer niemand zich zorgen hoeft te maken.

Poetins toespraak wierp in alle opzichten een schaduw over Medvedevs eerste rede tot de natie van 5 november, doordat hij – anders dan Medvedev in zijn rede – concrete beloftes deed tot steun aan de noodlijdende Russische economie. Hij zei dat hij „alles in zijn macht zal doen om een herhaling van de economische crises in 1991 en 1998 te voorkomen”. Alsof er twee weken na dato nog een inhaalslag moest worden gemaakt nadat de regering begin deze week eindelijk toegaf dat ook Rusland in een economische crisis verkeerde.

In zijn rede strooide Poetin met geld. Zo zegde hij 11,7 miljard euro toe, in de vorm van een verlaging van de winstbelasting voor hulp aan noodlijdende bedrijven en delen van de bevolking die door de crisis hard zijn getroffen.

Andere door hem aangekondigde maatregelen waren belastingvermindering voor kleine ondernemers, een snellere teruggave van teveel betaalde belasting en een verhoging van de werkloosheidsuitkeringen met 143 euro per maand. Deze drie maatregelen maken deel uit van een anticrisisprogramma dat Poetin twee weken geleden al ondertekende, maar dat nu in een live tv-uitzending werd gepresenteerd.

Ook hamerde Poetin erop dat de nationale projecten op het gebied van verbetering van de gezondheidszorg, het onderwijs, de wegenbouw en de landbouw zullen worden voortgezet. Tot nog toe hebben die projecten weinig resultaat opgeleverd en miljarden euro’s verslonden als gevolg van de endemische corruptie die de Russische economie teistert.

Door de buitenwereld is halfslachtig op de nieuwe maatregelen gereageerd. Als de noodlijdende bedrijven geen winst maken zal een verlaging van hun winstbelasting hen niet veel helpen, zo luidde de opvatting van veel Russische analisten vanmorgen.

Opvallend is dat het partijcongres plaatsvond aan de vooravond van de derde en laatste behandeling in het Russische parlement van een amendement op de grondwet waarin de presidentiële termijn van vier tot zes jaar wordt opgerekt. Vanmorgen werd dat amendement met een meerderheid van stemmen aangenomen. De geruchtenmachine over spoedig te houden presidentsverkiezingen draaide meteen weer op volle toeren. Want als het de komende maanden slechter gaat met de economie, waar het naar uitziet, dan zou Medvedev wel eens kunnen besluiten tot aftreden met als reden dat hij de situatie niet aankan. In de dan te houden nieuwe presidentsverkiezingen staat de winnaar al vast: de nog altijd immens populaire Vladimir Poetin. Als president zou hij zich dan kunnen onttrekken aan de groeiende kritiek op het economische beleid van de regering, waarvoor hij als premier nu de hoofdverantwoordelijke is.

Als president was Vladimir Poetin altijd de eerste om de regering de schuld te geven van de problemen in het land. In Rusland geldt nu eenmaal de ijzeren wet dat de tsaar er nooit iets aan kan doen en dat de ministers altijd aan alles schuld hebben.