Hamburgers met de A-knop draaien

Koken met Jamie Oliver en Gordon Ramsay is mogelijk.

Er zijn recentelijk meer keukengames uitgekomen. ‘Order Up!’ is het leukst, vindt ook Janneke Vreugdenhil.

Met de Wii-afstandsbediening in je hand wijs je naar de klanten die aan een tafeltje zijn gaan zitten. Je drukt op de A-knop. De serveerster loopt naar ze toe en neemt hun bestelling op: twee hamburgers. De bestelling komt in de keuken te hangen, het werk kan beginnen.

Je gooit twee lapjes vlees op de bakplaat. Na een paar tellen draai je ze om door de A-knop ingedrukt te houden en een polsbeweging te maken. Het bereiden van de sla en tomaat laat je aan je keukenhulpjes over. Precies op tijd zijn alle gerechten klaar. Snel doe je er nog even wat saus op. De klanten zijn tevreden en geven een extra grote fooi. Mooi, daar kan je weer nieuwe ingrediënten van aanschaffen op de markt.

Zo run je een restaurant in het Wii-spel Order Up!, dat vanaf 28 november verkrijgbaar is. Order Up! is niet de enige in zijn soort. Er verschijnen steeds meer games die draaien om koken of een restaurant managen. Lang was dit ondenkbaar: games draaiden om prinsessen redden of slechteriken neerschieten. Wat valt er nou helemaal te beleven in een keuken?

De hype van keukengames begon nog niet zo lang geleden met Diner Dash en Cooking Mama. Diner Dash verscheen eind 2003, een klein downloadspelletje voor de pc van Amerikaanse makelij, waarin je de logistiek van een typisch Amerikaanse diner regelt. Klanten helpen, koffie brengen, bestellingen afleveren. Door de downloadvorm, met gratis demo, was het toegankelijk voor een breed publiek. Diner Dash groeide uit een veel gespeeld hitje en er verschenen allerlei vervolgen en versies voor andere platformen.

Cooking Mama vertegenwoordigt de andere kant van het spectrum: hierin speelt de logistiek van een restaurant geen rol, maar moeten er alleen gerechten bereid worden. Je moet groenten snijden, eieren bakken, in de soep roeren. De lol zit hem in de afwisseling: snel uitvinden wat je moet doen en de handeling foutloos en binnen de tijd uitvoeren.

Het spel verscheen begin 2006 eerst op de draagbare Nintendo DS-spelcomputer en profiteerde van Nintendo’s succes met ‘nuttige’ games als Brain Training (je brein scherp houden) en Nintendogs (een hondje opvoeden). Er zijn inmiddels bijna drie miljoen exemplaren verkocht van Cooking Mama en de vervolgen erop.

Leer je nu ook echt koken van Cooking Mama? Culinair columnist Janneke Vreugdenhil test de Wii-versie. Vreugdenhil is kritisch, al geeft ze meteen toe dat ze weinig heeft met games. „Ik heb een slechte motoriek en word heel zenuwachtig van zo’n afstandsbediening in mijn hand.” Haar kinderen hebben daarom het leeuwendeel van het testwerk voor hun rekening genomen.

Het valt Vreugdenhil op dat haar zoon Valentijn (8) erg goed is in het hakken en snijden van de ingrediënten in het spel. „Misschien kan hij me daar nu ook eens mee helpen, want normaal heeft hij geen enkele interesse in koken.”

Het nut van Cooking Mama ziet ze niet echt in. „Met koken heeft het weinig te maken”, zegt ze. „Ik ben bang dat mensen het spel de hele dag aan het spelen zijn en dan na afloop, uit tijdgebrek, snel een magnetronmaaltijd in huis halen.”

Vreugdenhil had graag gezien dat je echt iets kon opsteken van Cooking Mama. „Maar waar het spel soms heel gedetailleerd is, bijvoorbeeld in de ingrediënten die je gebruikt, is het op andere punten ongenuanceerd. Dat een gerecht na een halve seconde koken klaar is.”

Door die snelheid blijft maar weinig hangen van de inhoud van het spel. „Mijn zoon maakte op een gegeven moment piroshki, een soort Poolse ravioli met groenten en vlees die je vervolgens kookt. Maar het ging zo snel dat hij na afloop niet meer wist wat hij ook alweer had gemaakt.”

What’s Cooking? met tv-kok Jamie Oliver in de hoofdrol, heeft een realistischere insteek. Maar deze game, die onlangs werd uitgebracht voor de Nintendo DS, laat meteen zien dat zo’n aanpak zich niet automatisch vertaalt naar een vermakelijk spel.

De ene helft van de game is een interactief kookboek, dat je tijdens het koken met stemcommando’s kunt bedienen. De andere helft wordt door de makers de cooking game genoemd, maar is eigenlijk een keukensimulatie. Alle apparaten in de 3D-keuken van het spel kunnen echt gebruikt worden, de ingrediënten moeten uit de koelkast gesleept worden, de eieren, het meel en de melk moeten met een garde door elkaar worden geklopt. Een hele prestatie om dat allemaal bij elkaar te programmeren, maar als spel is het te ingewikkeld. Dan kun je net zo goed echt gaan koken. Heb je na afloop nog iets te eten ook.

Ook topkok Gordon Ramsay heeft sinds kort zijn eigen spel. Als enige van de besproken games is Hell’s Kitchen, gebaseerd op het gelijknamige tv-programma, geschikt bevonden voor kinderen van twaalf jaar en ouder. De rest is vanaf drie jaar. Dat heeft alles te maken met de grofgebektheid van de meesterkok. Hoewel de schunnigste taal met sterretjes is gecensureerd.

Hell’s Kitchen hebben we net als What’s Cooking? op de draagbare DS getest, en dat hadden we beter niet kunnen doen. Het spel lijkt letterlijk overgezet van de Wii en pc naar de kleine schermpjes van de DS, waardoor je tijdens het spelen ontzettend zit te priegelen. Ook buiten de pietepeuterige presentatie heeft het weinig om het lijf: net als in Diner Dash en Order Up! moet je een restaurant managen, maar het koken is overdreven simpel en de klanten, en daarmee Ramsay, raken te snel geïrriteerd.

Welke keukengame is de winnaar van de vier geteste games? Duidelijk Order Up! voor de Wii, vindt ook Janneke Vreugdenhil. „Je leert echt iets over het runnen van een restaurant en er is veel meer afwisseling.”

In feite is de logistiek van Diner Dash in dit spel gecombineerd met het koken uit Cooking Mama: groenten snijden en burgers flippen door de juiste bewegingen te maken met de bewegingsgevoelige Wii-afstandsbediening.

Als we telefonisch napraten, blijkt Jannekes zoon Valentijn nog steeds bezig te zijn met Order Up! „Tijdens het spelen roept hij dingen als: ‘O, die vetklep, die komt vast een hamburger bestellen.’ Of, als de keuken onhygiënisch is geworden: ‘Weg met die ratten, dat kost me klanten!’ Inmiddels heeft hij vier sterren verdiend met zijn restaurant.”

Is de culinair columniste enthousiast over het fenomeen keukengames? Dat niet, maar het valt haar wel op hoe geboeid haar kinderen spelen en hoeveel tijd ze erin investeren. „Misschien moet ik ook eens een spelelement introduceren in de keuken”, zegt ze. „En dat ik dan net als in Cooking Mama na elke handeling roep: ‘Wonderful! Better than mama!’”