Dieptrekken

Ieder product om ons heen wordt gemaakt volgens een bepaald proces en ieder proces heeft vervolgens zijn eigen naam. Meestal is die naam niet meer een letterlijke beschrijving van het proces maar desalniettemin zijn sommige namen behoorlijk poëtisch. Wat te denken van een gietproces volgens het ‘verloren-was-model’, of spiegellassen, sinteren, trompen, lamineren en forceren? Er zijn ook processen met heel eenvoudige namen waar kraak noch smaak aan zit. Een daarvan is het dieptrekken. Bij het dieptrekproces wordt eerst een zogenaamde blenk uit een plaat metaal gemaakt. Meestal een simpele ronde schijf van maximaal een paar millimeter dikte. Deze blenk wordt in een hydraulische pers geladen én vastgeklemd. Vervolgens komt er met enorm geweld een stempel naar beneden, deze duwt, of trekt, het is maar hoe je het bekijkt, de metalen blenk langzaam in een vorm. Bij dit proces wordt geen verwarming gebruikt en omdat koud metaal maar moeizaam vervormt, gaat het dieptrekken vaak in een aantal geleidelijke stapjes. Scherpe hoeken onder in de vorm zijn niet mogelijk, het metaal zou daar veel te dun worden en gaan scheuren. Kijk je nu naar de glimmende metalen achterkant van je Ipod of Iphone dan zou je kunnen concluderen dat deze vorm, met de opvallende afgeronde hoeken, gemaakt is volgens het dieptrekproces. Maar dat is niet het geval, want dieptrekken kenmerkt zich door nog een bijzondere onderscheidende eigenschap. De diepte van het metalen object moet groter zijn dan de oorspronkelijke diameter van de blenk, het metaal wordt soms zover opgerekt dat het uiteindelijke product wel vijf keer dieper is dan de diameter van de metalen schijf! Verzin dat zelf maar eens. De achterkant van de Ipod is uiteindelijk tot stand gekomen door het zogenaamde ‘metaal stampen’ een eenvoudiger broertje van het dieptrekproces, en dat maakt de Ipod-achterkant familie van andere ondiepe metalen voorwerpen zoals serveerschalen, metalen asbakken en dienbladen.

In de rubriek ManMade vraagt ontwerper Joost Alferink zich af waarom de dingen zijn zoals ze zijn