Berging schilderijen is complex

Berichten uit Rusland dat de schilderijen van Hollandse meesters in het wrak van het zeilschip de Vrouw Maria al over twee jaar in de Hermitage hangen zijn prematuur. Dat zegt Martijn Manders, beleidsmedewerker maritiem erfgoed van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschappen en Monumenten. Manders was afgelopen week in Moskou betrokken bij besprekingen tussen de Finnen en Russen over de berging van het Hollandse schip dat in 1771 bij Finland is vergaan.

Aan boord van het zeilschip waren objecten die Catharina de Grote op een veiling in Holland had gekocht. De lading bevatte kostbare voorwerpen van goud, zilver en porselein circa zevenentwintig schilderijen van Gerard Dou.

Het wrak is in 1999 door een particulier gevonden. De Finse rechter heeft later bepaald dat het bijzonder goed bewaard gebleven schip en de lading niet het eigendom van de vinder, maar van de Finse overheid zijn. Rusland beschouwt de schilderijen echter nog steeds als Russisch bezit. Nederland legt geen claim op het schip, aldus Manders. Hij is gevraagd als bemiddelaar op te treden tussen Rusland en Finland, die van oudsher een moeizame relatie met elkaar hebben.

Rusland was bij de besprekingen niet alleen door regeringsmedewerkers vertegenwoordigd, maar ook door twee multimiljonairs, die bereid zijn een groot deel van de kosten op zich te nemen. Het gaat om Michail Slipenchuk van de Metropol Group en Artem Tarasov, de eerste legale miljonair van Rusland en voorzitter van een stichting die zich inzet voor redding en behoud van Russisch cultureel erfgoed.

Na het overleg zien volgens Manders ook de Russen de zaak inmiddels in breder perspectief. Het gaat bij berging en onderzoek niet alleen om de schilderijen, waarvan het nog maar vraag is of ze goed bewaard gebleven zijn. Het hele schip is te beschouwen als een cultuurhistorisch object dat iets zegt over de historische banden tussen Rusland en West-Europa. Vier werkgroepen zullen gaan uitzoeken hoe een en ander het beste kan worden aangepakt. Volgend jaar wordt er verder gesproken.

Rectificatie / Gerectificeerd

Artem Tarasov

In het artikel Berging schilderijen is complex (21 november, pagina 9) staat dat Artem Tarasov „de eerste legale miljonair van Rusland” is. Bedoeld werd: de eerste Russische zakenman die zichzelf miljonair mocht noemen.