Nederland staat aan top met vervuiling

De lucht in Nederland is vuiler en daardoor ongezonder dan politici en burgers veronderstellen. Dat stelt de Stichting Natuur en Milieu op basis van recente onderzoeken, onder meer van het Oostenrijkse IIASA, uitgevoerd in opdracht van de Europese Commissie.

De uitstoot van stikstofdioxide en ammoniak is de hoogste van Europa en een van de hoogste voor fijnstof, aldus een deze week verschenen brochure. „Daarnaast komt er veel vervuiling uit het buitenland aanwaaien.” Ook wat betreft schade aan gezondheid (vooral door fijnstof), landbouw (door ozon) en natuur (onder meer door door vermesting) behoort Nederland tot de Europese top.

Nederland besteedt de komende jaren jaarlijks „iets meer dan één euro” per inwoner aan het bestrijden van de schade. Dat zou veel meer moeten worden, vindt Natuur en Milieu, vooral omdat in een dichtbevolkt land als Nederland de kosten relatief laag kunnen blijven en de baten vele malen hoger uitvallen. „De baten van deze investeringen zijn tot wel tachtig keer hoger dan de kosten.”

Het Planbureau voor de Leefomgeving, gevraagd om een reactie, stelt dat de genoemde cijfers in de brochure wel kloppen, maar noemt de manier van presenteren „nogal eenzijdig”. Volgens een woordvoerder is het „logisch” dat kleine landen een relatief grote emissiedichtheid per vierkante kilometer hebben. Per hoofd van de bevolking „ziet het er heel anders uit”. En dat Nederland op dit moment relatief weinig kosten maakt voor maatregelen, komt omdat hier al veel maatregelen genomen zijn. „Goedkope maatregelen zijn in Nederland al genomen en in veel buitenlanden nog niet”, aldus de woordvoerder.

De Stichting Natuur en Milieu vindt de reactie van het planbureau op haar beurt „onzin”. Ron Wit, teammanager klimaat en energie: „Je kunt, voor dit probleem, de luchtvervuiling per hoofd van de bevolking niet als maat nemen. Wij leven hier nu eenmaal met z’n allen en ademen die vuile lucht in. Dat veroorzaakt grote schade.” Dat in Nederland de door Natuur en Milieu gewenste maatregelen uitblijven, komt volgens de organisatie doordat de kosten door verschillende sectoren zoals verkeer en industrie moeten worden opgebracht, maar de baten bij de bevolking als geheel terecht komen. „We zouden moeten nadenken over een andere kostenverdeling”, aldus Wit.

De Europese Commissie heeft de onderzoeken laten uitvoeren, omdat lidstaten nieuwe nationale emissieplafonds krijgen opgelegd. Ze staan in de zogenoemde NEC-richtlijn voor de emissie van schadelijke stoffen in 2020.

Lees de brochure op nrc.nl/binnenland