Halleluja? Verlaagt hem! (en andersom)

Het kan verkeren met de reputatie van Amerika’s centralebankiers. Paul Volcker, de voorzitter die na zijn aantreden in 1979 de inflatie te lijf ging met een rente die opliep tot 19 procent, werd aanvankelijk verguisd. De zware recessie van begin jaren tachtig werd hem persoonlijk aangewreven. Pas toen de inflatie daadwerkelijk was gedaald en de Reagan-jaren nieuwe voorspoed brachten, krabbelde Volckers standing wat op.

Maar niet genoeg om hem een tweede termijn van acht jaar te bezorgen. Die eer ging naar Alan Greenspan, die gedurende zijn meer dan twee termijnen als voorzitter een magisch aura om zich kreeg. Greenspan kon alles, redde iedereen en zonder hem was de wereld in de ogen van de financiële sector verloren.

Sinds Greenspans aftreden is zijn reputatie in rap tempo verslechterd. Hem wordt nu de kredietzeepbel en ongereguleerde financiële chaos aangerekend, die onder zijn bewind konden ontstaan. Volcker daarentegen, evenals Greenspan al in de tachtig, is weer helemaal in. Hij is zelfs genoemd als minister van Financiën onder de nieuwe president Obama, hoewel dat scenario alleen al gezien zijn leeftijd nogal onwaarschijnlijk is.

Van verguisd tot geliefd, en andersom. Hoe zou het Ben Bernanke, voorzitter sinds 2006, vergaan? De voortekenen zijn gemengd. Bernanke is een kenner van de crisisjaren dertig, en dat mag als een groot voordeel worden gezien. Er is echter steeds meer kritiek op zijn rentebeleid tot nu toe. Vorig jaar verlaagde de Federal Reserve de rente al toen de eerste tekenen van de kredietcrisis zich aankondigden. De Europese Centrale Bank deed dat niet, maar zorgde wel dat er genoeg geld voor de banken voorhanden was. Amerika volgde dat voorbeeld later, zoals het wel vaker in de kredietcrisis achter Europa aan zou lopen.

Tegen de snelle renteverlaging van vorig jaar wordt steeds negatiever aangekeken. Volgens de economen van Lombard Street zijn er aanwijzingen dat die stap heeft gezorgd voor een explosie van beleggingen in olie en andere grondstoffen, waaronder voedingsmiddelen. Lombard berekent dat de inflatie in de VS en daarbuiten daardoor 2 procent hoger heeft gelegen dan anders het geval was geweest. Dat komt in wezen overeen met een onnodige ‘belastingheffing’ van 2 procent, die de wereldeconomie precies heeft getroffen aan de vooravond van de huidige recessie.

Het is niet fijn om daarvan beschuldigd te worden. Maar misschien gaat Bernanke Volcker achterna. Hij heeft nog vijf jaar om zijn reputatie op te vijzelen. De kansen daarop zullen ruim voorhanden zijn.

Maarten Schinkel