Excelleren? Een zesje is goedkoper

Amsterdamse studenten moeten betalen voor extra vakken, terwijl Den Haag de universiteiten verwaarloost.

De kenniseconomie stevent af op een bankroet.

Acht jaar geleden leek de westerse wereld een welvarende toekomst tegemoet te gaan. In Noord-Amerika en Europa was de werkloosheid laag en de economische groei hoog. President Bush zat nog maar net in het zadel en economische crises waren iets uit een grijs verleden. Europese leiders waren zelfs zo optimistisch dat ze zich een ambitieus doel stelden. In 2020 moest de helft van de beroepsbevolking hogeropgeleid zijn. Ook Nederland onderschreef deze doelstelling. Want een hogere opleiding biedt meer kans op werk en stimuleert innovatie.

Twee jaar geleden bleek pas een derde van de Nederlandse beroepsbevolking hogeropgeleid. In de komende jaren moeten we dus nog een flinke inhaalslag maken. De afgelopen jaren is het aantal studenten in Nederland fors gestegen. Toch gaat er ieder jaar steeds minder geld vanuit Den Haag naar de universiteiten.

Gecorrigeerd voor inflatie krijgen zij minder geld dan zeven jaar geleden. De UvA bijvoorbeeld heeft nu drie procent minder te besteden dan destijds. Voor studenten stijgt het collegegeld de komende tien jaar met veertien procent. Tegelijkertijd wil het kabinet Balkenende wel aan meer mensen een betere opleiding bieden en vaarwel zeggen aan de ‘zesjescultuur.’

Universiteiten moeten steeds meer studenten bedienen met steeds minder middelen. Om de eindjes aan elkaar te knopen komen de universiteiten met steeds vreemdere plannen, die vaak zelfs in strijd zijn met de doelstellingen van het regeringsbeleid. Zo wil het bestuur van de UvA ambitieuze studenten straks extra laten betalen voor het volgen van meer onderwijs.

Een studie bestaat uit een standaardpakket dat je gehaald moet hebben om een diploma te krijgen. Veel studenten willen zich echter breder oriënteren of zoeken meer uitdaging. Voor deze studenten bestaat op dit moment de mogelijkheid om bijvoorbeeld een minor te volgen, een korte inleiding in een andere studie. Studenten die hoge cijfers halen kunnen nu ook kiezen voor een honoursprogramma, een extra programma binnen de zelfde studie voor studenten die een cijfergemiddelde hebben van hoger dan 7,5.

Deze programma’s zijn natuurlijk goed voor de student die ze volgt, maar ook voor de maatschappij als geheel. De afgestudeerde econoom die ook kennis van rechten heeft, is meer waard voor het bedrijfsleven dan iemand die alleen het standaardpakket economie heeft gevolgd.

Daarnaast kunnen studenten die buitengewoon goed presteren nu ook een nieuwe uitdaging vinden binnen hun studie. Zo kunnen studenten het beste uit zichzelf halen, en uiteindelijk profiteren de maatschappij en onze economie daarvan.

Stimuleer daarom studenten het beste uit zichzelf te halen. Ambitieuze studenten moeten extra vakken kunnen volgen en excellente studenten een topstudie. Universiteiten moeten de ruimte hebben om hier in hun onderwijsprogramma’s op in te spelen.

Om te voorkomen dat studies alleen nog toegankelijk zijn voor studenten van wie de ouders het kunnen betalen, zou het kabinet er dan ook voor moeten zorgen dat excellente studenten straks ook meer mogen lenen of dat bedrijven beurzen aan deze studenten mogen uitreiken. Dat werkt beter dan ambitieuze studenten een ambitietaks te laten betalen of hen te beperken in het aantal vakken dat zij mogen volgen.

Dit is echter niet het huidige regeringsbeleid. In plaats daarvan wordt er geld bezuinigd op onderwijs voor electoraal gunstige zaken zoals ‘gratis’ schoolboeken. De regering zal, als zij echt werk wil maken van de kenniseconomie, moeten durven te investeren in het hoger onderwijs.

Zowel bij universiteiten als bij het kabinet bestaat een enorme kloof tussen voornemens en besluiten. De regering is kortzichtig. Het kabinet-Balkenende wil een kenniseconomie maar investeert liever in ‘gratis’ schoolboeken dan in de kwaliteit van het onderwijs. De UvA wil excellentie maar investeert niet in studenten. Je hoeft geen kennisbankier te zijn om te zien dat we afstevenen op het bankroet van de kenniseconomie.

Wij roepen het ministerie op om echt te investeren in onderwijs en de ambitieuze student niet te laten opdraaien voor de kosten die een kenniseconomie met zich mee brengt. En we roepen de UvA op om haar begrotingstekort niet te dichten ten koste van de gemotiveerde student.

Alexander Pechtold is fractievoorzitter van D66, Martijn Weeda is voorzitter van de ASVA Studentenunie en Karsten Meijer is voorzitter van de studentenraad van de Universiteit van Amsterdam.

Lees meer over de actie tegen de UvA op de site platformbest.nl