De vrouw die geen stem herkent

Alleen de stem van Sean Connery herkende ze, de zestigjarige vrouw die door een team van negen Britse neurologen is onderzocht. Ze had zich bij de kliniek gemeld omdat ze dacht dat ze misschien aan een bijzondere afwijking leed: een aangeboren onvermogen om stemmen te herkennen. En inderdaad, zo schrijft het neurologenteam in een artikel dat binnenkort gepubliceerd wordt in het vaktijdschrift Neuropsychologia.

De vrouw, bekend als KH, is het allereerste gedocumenteerde geval van wat inmiddels heet ‘ontwikkelings-phonognosia’, een aangeboren onvermogen om stemmen te herkennen – duidelijk te onderscheiden van acute phonognosia dat wel eens ontstaat bij hersenbeschadiging.

KH bedacht dat ze een unieke afwijking kon hebben toen ze las over prosopagnosia, een aangeboren onvermogen om gezichten te herkennen. Stemmen herkent KH vrijwel niet, ook niet van vrienden en naaste familie. Maar ze verstaat alles. Emotionele lading van gesproken woorden pikt ze goed op. En liedjes herkent ze prima aan de muziek en tekst – maar zangers herkent ze niet, de zangstemmen lijken sprekend op elkaar. Hersenbeschadigingen zijn bij KH niet gevonden. Haar leven lang wist ze dat ze problemen met stemherkenning had. In het gewone sociale contact was dat geen groot probleem. Maar telefonisch contact vermeed ze. KH’s intelligentie was hoger dan gemiddeld en ze kon stemmen die ze voor het eerst hoorde zelfs een tijdje onthouden, voor de herkenning achteruitging. Iets voor korte tijd leren kon ze wel, een stem blijvend herkennen niet.