Aanklager: zaak tegen drie rebellen

De hoofdaanklager van het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag wil drie rebellenleiders uit Darfur vervolgen voor de moord op twaalf militairen van de Afrikaanse Unie vorig jaar.

Anders dan bij eerdere zaken heeft hij de namen van de verdachten niet openbaar gemaakt.

In een persverklaring zei hoofdaanklager Luis Moreno-Ocampo vanmorgen dat er „redelijke grond is om te geloven dat deze leiders de criminele verantwoordelijkheid dragen voor moord, het aanvallen van vredeshandhavers en plundering”, alledrie oorlogsmisdaden. Zij zouden de aanval op het ontheemdenkamp in Haskanita, op 29 september vorig jaar, hebben voorbereid en geleid. Bij deze bloedigste aanval op vredesmilitairen in Darfur zijn volgens Ocampo twaalf militairen gedood.

De rechters van het hof, dat is opgericht voor de vervolging van de zwaarste oorlogsmisdadigers, moeten nu beslissen of Ocampo voldoende bewijs heeft ingediend voor een strafproces. Zij buigen zich sinds juli ook over Ocampo’s verzoek om een arrestatiebevel voor de Soedanese president Omar al-Bashir, wegens genocide in Darfur. Dat verzoek heeft tot veel protest uit met name de Afrikaanse en Arabische wereld, maar ook van bijvoorbeeld China gezorgd; vervolging van Bashir zou vrede in Darfur nog moeilijker maken. Het is onbekend wanneer de rechters hun beslissing zullen nemen.

Opvallend is dat Ocampo niet openbaar maakt wie hij verdenkt, en tot welke rebellenbeweging de drie behoren. Ook meldt zijn verklaring niet of hij de rechters om arrestatiebevelen vraagt. Dit duidt erop dat hij geheime arrestatiebevelen wil, om de kans te vergroten dat de verdachten gearresteerd worden. Het Strafhof heeft geen eigen arrestatieteam en is dus afhankelijk van de medewerking van landen. In de meeste voorgaande zaken, inclusief die tegen Bashir, heeft Ocampo gekozen voor openbare aankondigingen. Dat is niet altijd positief uitgepakt. Zijn eerste verdachten, de leiders van de Oegandese rebellenbeweging het Verzetsleger van de Heer, zijn sinds de aanklachten in 2005 voortvluchtig. De kans dat Bashir gearresteerd wordt is klein.

Verder valt op dat het bij de vandaag aangekondigde verdenking, om een relatief laag dodental gaat. Voor Ocampo heeft waarschijnlijk zwaar meegewogen dat het personeel van een vredesmissie betreft. „Aanvallen op vredesmilitairen worden niet getolereerd”, zegt hij in zijn verklaring. „Dit zal niet onbestraft blijven.” Door nu rebellen te vervolgen, pakt hij alle grote partijen in het conflict in Darfur aan. Eerder zijn al arrestatiebevelen uitgevaardigd voor een leider van de Arabische Janjaweed-milities, Ali Kushayb, en toenmalig onderminister voor Humanitaire Zaken Ahmed Harun.

Meer over het Internationale Strafhof op nrc.nl/strafhof