Snoep verstandig, eet een EU-appel

Meer dan 22 miljoen kinderen in Europa zijn te zwaar.

Daar wil de Europese Commissie iets aan doen, maar de vraag is of gratis groente en fruit wel helpt.

Enthousiast gaan alle vingers de lucht in als gevraagd wordt wie groente en fruit lekker vindt. De kinderen van basisschool De Eglantier in Delft doen al een tijdje mee met het nationale programma Schoolgruiten en hebben sindsdien twee keer per week een ‘gruitdag’. Iedereen moet dan een stuk fruit of groente meenemen, in plaats van koek of snoep. „Het is lekker en je krijgt vitamines binnen”, zegt de tienjarige Mounir, terwijl hij de schil van zijn mandarijn pulkt.

Directeur Lisette van Houwelingen is tevreden met het programma. De kinderen zijn nu goed op de hoogte én de ouders geven netjes fruit mee zodat de school er weinig omkijken naar heeft. Zij ziet het huidige plan van de Europese Commissie voor een Europees programma voor schoolfruit als een mooie aanvulling op bestaande nationale programma’s. „Ik zou zeker gebruik maken van subsidies om mijn leerlingen ook nog gratis fruit te geven.”

Lang hoeft de directeur hier niet op te wachten, want vandaag stemmen EU-landen waarschijnlijk in met het plan van Eurocommissaris Mariann Fischer Boel (Landbouw) voor schoolfruit. Zij wil vanaf volgend schooljaar jaarlijks 90 miljoen euro uittrekken om scholen in de EU gratis fruit en groente aan leerlingen te laten uitdelen. Lidstaten moeten ook zelf nog eenzelfde bedrag op tafel leggen. Dan krijgen kinderen van zes tot twaalf jaar eenmaal per week een stuk fruit of groente, dertig weken per jaar.

Het voorstel past bij de plannen van de EU om overgewicht in Europa tegen te gaan. Bijna eenderde van de mannen en een kleine 40 procent van de vrouwen in Europa kampt met overgewicht. Het aantal te zware kinderen wordt geschat op 22 miljoen. Daarvan hebben vijf miljoen kinderen obesitas, de extreme vorm van overgewicht. Omdat overgewicht veroorzaakt wordt door een verkeerd voeding- en leefpatroon wil de Commissie kinderen stimuleren meer groente en fruit te eten.

Het Europees Parlement steunt dat voorstel en vindt zelfs dat het programma fors moet worden uitgebreid. „Alleen een stuk fruit per week helpt niet”, zegt Deense Europarlementariër Niels Busk. „Het is een grap om te denken dat je daarmee het eetpatroon van kinderen verandert.” Busk heeft daarom een rapport opgesteld waarin hij ervoor pleit meer geld voor het project uit te trekken. Gisteren hebben de parlementsleden de Commissie al in een resolutie gevraagd het budget te verhogen naar 500 miljoen euro.

De plannen worden echter niet door iedereen enthousiast ontvangen. „Het voorstel is een beetje naïef en simplistisch”, zegt Ivan Wolffers. Hij is hoogleraar Gezondheidszorg en Cultuur aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Volgens Wolffers is de problematiek zo complex dat die met een EU-programma voor schoolfruit niet valt op te lossen. „Nog steeds krijgt de voedingsmiddelenindustrie alle ruimte om producten aan te bieden. Daar moet iets aan gedaan worden”, aldus Wolffers. „Een kind van elf heeft in zijn leven al 10.000 commercials voor voeding gezien.”

‘Brussel’ moet zich niet met schoolfruit bemoeien, stelt ook Alan Matthews. Hij is hoogleraar Europees landbouwbeleid aan het Trinity College in Dublin. Volgens hem werkt dit plan juist tegen de EU; mensen snappen niet meer waar bevoegdheden van Brussel beginnen en ophouden. „Euroscepsis is het gevolg.”

Matthews zegt ook dat Brussel graag populair wil zijn en daarom deze maatregelen bedenkt. „Niemand is natuurlijk tegen een voorstel over meer groente en fruit voor kinderen.” Matthews: „Als de Commissie echt de consumptie van groenten en fruit wil bevorderen, kan zij ook de importtarieven van fruit opheffen.”