Hoe kun je als koukleum kou beter leren verdragen?

Een ‘hardcore koukleum’ is Hester Genegaaf uit Arnhem. Waarom trekken sommige mensen eerder een winterjas uit de kast dan anderen, vraagt ze. „En kun je leren beter tegen de kou te kunnen, zónder het koud te hebben?”

‘IJsman’ Wim Hof kan goed tegen de kou. De avonturier probeerde in korte broek en op sandalen (en verder niks) de Mount Everest te bestijgen. Op 7.400 meter bevroren zijn tenen. Ook zwom hij onder het poolijs en stond hij meer dan een uur in een bak met ijsblokjes. Hof zegt dat hij dat kan door meditatie.

De normale mens moet zich gewoon wat dikker kleden en meer bewegen, zegt bijzonder hoogleraar thermofysiologie Hein Daanen, die aan de VU en bij TNO werkt. „Als je niet goed warmte kunt vasthouden, moet je meer warmte produceren. Mensen die rustig zitten, verbruiken, zeg, 80 watt aan warmte. Mensen die rennen wel 1.000 watt.”

De temperatuurhuishouding verschilt van mens tot mens, zegt Daanen. Magere mensen verliezen sneller warmte, omdat ze een isolerend vetlaagje missen. „En vrouwen hebben meer klachten over koude handen en voeten.” Bloed distribueert namelijk warmte door het lichaam. „En de bloedvaten van vrouwen zijn iets meer samengetrokken.” Hoeveel dat is, hangt af van het moment in hun menstruele cyclus.

Is er iets aan kleumen te doen? Niet veel, zegt Daanen. „Mensen kunnen zich veel beter aanpassen aan hitte dan aan kou. Ze gaan in de hitte meer zweten.” Bij kou is het moeilijker. „De handen van visfileerders die vaak in ijsbakken zitten, zijn beter doorbloed. Dat weten we. Maar onduidelijk is nog of die mensen visfileerder werden omdát ze goed tegen kou konden, of dat ze meer bloedvaten kregen.”

Wennen of ‘harden’ helpt wel. „Mensen die regelmatig aan kou worden blootgesteld, hebben minder klachten over kou. Dat lijkt psychologisch, er is geen verandering in het lichaam te zien.” Koud douchen kan bijvoorbeeld helpen, denkt Daanen. „Op den duur reageer je dan minder heftig op kou.” 

Warme sokken tegen koude voeten is minder nuttig. „Dan isoleer je iets kouds.” Beter is om een stukje hard te lopen. „Als de kern warm is, raken de voeten beter doorbloed.”

Carola Houtekamer