Fortis is niet Nederlands genoeg meer voor de AEX

Dag Fortis, welkom Air France-KLM. De AEX wordt weer herzien. Voor het eerst geldt de nationaliteitsregel: is een bedrijf wel Nederlands genoeg?

Steeds minder verbonden met de financiële sector en steeds meer met de ‘echte’ industrie. De AEX-index, de belangrijkste Nederlandse beursgraadmeter, is een spiegel van de tijd.

Een indicatieve selectie van de index die Euronext gisteren bekendmaakte, laat zien dat de tijden voorbij zijn dat de financiële fondsen de AEX stuurden.

Uit de index verdwijnen Fortis en uitzender USG. Erin komen, op basis dus van de nu beschikbare cijfers, luchtvaartmaatschappij Air France-KLM en baggeraar Boskalis Westminster.

USG verdwijnt simpelweg omdat het niet meer bij de top hoort wat betreft de omzet in het aandeel, nog altijd het belangrijkste aspect bij de samenstelling van de index. Het omgekeerde geldt voor Boskalis. De baggeraar uit Papendrecht komt uit de AMX, de index van middelgrote bedrijven. Als de promotie naar de AEX doorgaat, zal Boskalis daar vanaf de tweede handelsdag in maart deel van uitmaken. Euronext komt nog met een definitieve selectie.

Het verdwijnen van Fortis heeft te maken met de nieuwe nationaliteitsregel en de invoering van het single order book , het ineenvoegen van de omzetten van de beurzen van Amsterdam, Brussel en Parijs: ofwel de drie beurzen die aan de wieg stonden van Euronext.

Hieruit wordt opgemaakt wat de hoofdnotering is van een fonds dat verschillende noteringen heeft. Fortis staat ook in Brussel aan de beurs, de stad ook waar het inmiddels uitgeklede bedrijf zetelt. Brussel wordt gezien als de hoofdnotering, waarna Euronext heeft gekeken of de nationaliteitsregel opgaat. Hierbij bekijkt men of een bedrijf nog binding heeft met Nederland in de vorm van bijvoorbeeld hoofdkantoor of activa. Kortweg: zijn er aanknopingspunten met de Nederlandse markt.

Exit Fortis dus. Begin dit jaar was Fortis nog een vrij grote Belgisch-Nederlandse bank en verzekeraar die druk doende was met de integratie van ABN Amro Nederland. Nu is het een Belgisch bedrijf dat actief is in internationale verzekeringen en dat een belang bezit in een beleggingsportefeuille.

Bij Air-France KLM is de situatie net iets anders. Van dat bedrijf is Parijs de hoofdzetel, maar stelde Euronext dat er genoeg binding is met Nederland. KLM zetelt bijvoorbeeld nog hier en is de grootste maatschappij op Schiphol

Met het verdwijnen van Fortis en eerder al ABN Amro, blijven verzekeraar Aegon en bank-verzekeraar ING over. Waar twee jaar geleden financiële instellingen nog circa 30 procent van de AEX bepaalden is hun aantal nu gehalveerd. Het gewicht van de overblijvers in de index is drastisch afgenomen. Vooral ING moest het ontgelden. Het concern, dat veel last heeft van de kredietcrisis, zal waarschijnlijk een weging krijgen van minder dan 10 procent, terwijl het fonds altijd tegen de maximale 15 procent aanzat. De enorme koersval is daar debet aan.

Die 15 procent wordt nu alleen door energiegigant Shell en voedselconcern Unilever gehaald. Ook telecombedrijf KPN en staalmaker Arcelor Mittal krijgen een gewicht dat hoger is dan van ING.