Beroerde timing? Welnee

Crisis of geen crisis: het aantal startende ondernemers blijft maar toenemen.

De zelfstandige zonder personeel is zelfs de snelst groeiende beroepsgroep.

De Kamer van Koophandel maakte afgelopen week de laatste cijfers bekend van het aantal startende ondernemers in Nederland. Gerekend tot en met de maand oktober zijn 91.569 mensen in 2008 een eigen bedrijf gestart. Dat is 9 procent meer dan op hetzelfde moment vorig jaar.

De startende ondernemer – in veruit de meeste gevallen gaat het om een eenmanszaak, ofwel een zzp’er, een zelfstandige zonder personeel – lijkt zich weinig aan te trekken van de kredietcrisis, luidt de voorzichtige conclusie van de Kamer van Koophandel. „Ook in het verleden zie je dat een recessie niet betekent dat de ondernemersdrive afneemt”, zegt woordvoerder Mireille Muller. „Een goed idee, is een goed idee.”

Andersom zou de crisis wel een van de oorzaken van de groei kunnen zijn, denkt Muller: wie recent ontslagen is, of wie z’n baan op de tocht ziet staan, is eerder geneigd om voor zichzelf te beginnen.

Volgens Ronald van der Krogt, zzp-specialist bij vakcentrale FNV, is het echter nog te vroeg om conclusies te trekken. „Wij horen die geluiden nog niet. We merken wel dat zzp’ers de adem inhouden. Zij zijn de eerste slachtoffers als het niet goed gaat met de economie. Ze staan volop in de wind: bedrijven zetten eerst de zzp’ers buiten, daarna volgen de uitzendkrachten en daarna de vaste krachten.”

Klopt, zegt zelfstandig organisatieadviseur Arjan van den Born. „Ik heb genoeg reorganisaties meegemaakt om te weten hoe dat werkt. Maar diezelfde zzp’ers worden net zo hard weer ingevlogen als het beter gaat met een bedrijf.”

Van den Born werkt aan een proefschrift over zelfstandige professionals waarop hij in maart 2009 hoopt te promoveren. Hij is optimistisch over de toekomst van de beroepsgroep. Het aantal zelfstandigen zonder personeel is de afgelopen tien jaar al met ruim een derde toegenomen tot meer dan een miljoen. Dat aantal neemt de komende jaren verder toe, denkt hij. „Je ziet nu al dat er hele sectoren zijn die draaien op zzp’ers: in de ICT, de bankwereld, maar ook in de bouw, waar al 40 procent zelfstandig is.”

Ook Van der Krogt verwacht een verdere groei van het aantal zelfstandigen, crisis of geen crisis. „De opmars van de zzp’er is een niet te stuiten proces.”

Komend jaar zal het voor sommige zelfstandigen misschien wat minder gaan, denkt Van den Born. „In de bankwereld zullen we gaan zien dat de tarieven onder druk komen te staan, maar daar houden de meeste zzp’ers wel rekening mee. Ze hebben een financiële buffer om een half jaar of een jaar te overbruggen.”

Voor de lange termijn ziet Van den Born het zonnig in. „Als je echt wat kan, hoef je niet bang te zijn dat je zonder werk komt te zitten. En dat geldt niet alleen voor ICT-professionals of fiscalisten. Ook in de bouw en in de zorg is een enorm tekort aan vakmensen, daar zal de eenpitter alleen maar verder oprukken.”

En mocht de crisis langer duren dan we nu hopen, dan is er nog geen man overboord: het aantal vacatures is en blijft hoog, bleek vorige week uit cijfers van het CBS. Van den Born: „De downside is er dus niet. Mocht jouw bedrijf het niet redden, dan ga je gewoon weer in loondienst.”