Waarom ben je met 18 jaar ineens een ?volwassene??

Bij buren van Wies van Riel (13) uit Elst hing een vrolijke poster voor het raam: ‘Hoera, eindelijk volwassen’. Daar was iemand achttien geworden. Wie heeft bepaald dat je dan volwassen bent, vraagt Wies. Of is het iets in je hersenen?

Het antwoord is: allebei. Achttien jaar worden betekent meerderjarig worden. Je mag kiezen en verkozen worden, zelf een paspoort aanvragen, sterke drank kopen en een casino bezoeken. De vrijheid begint.

Volwassenheid betekent letterlijk tot ‘volle wasdom’ zijn gekomen: lichamelijk en geestelijk volgroeid zijn. Je wordt geacht zelfstandig te kunnen handelen en de rechtsgevolgen ervan te overzien.

Het is overigens de vraag of je daartoe fysiek al in staat bent. De ontwikkeling van de hersenen gaat langzamer dan neurobiologen vroeger dachten. In het bijzonder dat deel achter je voorhoofd: de prefrontale cortex. Daarmee leer je impulsen te bedwingen, risico’s taxeren en consequenties overzien – MTV’s Jackass kun je zien als een demonstratie van alle biologische tekorten achter je voorhoofd.

Pubers leren vanaf hun dertiende omgaan met een totaal vernieuwd brein, vooral door geslachtshormonen. De rijping van de hersenen gaat door tot begin 20. Alcohol drinken kun je beter zo lang mogelijk uitstellen, vinden medici. De wetgever loopt bij deze nieuwe inzichten achter. Op je zestiende mag je al zwak alcoholische dranken, vuurwerk, porno en sigaretten kopen. Seks mag ook.

Op initiatief van vijf parlementariërs is begin jaren zeventig in de grondwet de meerderjarigheid van 23 naar 18 verlaagd. In de Kamerstukken van toen kun je de redenen nog terugvinden. De jeugd vond men beter geïnformeerd „door nieuwe media, met name televisie”. Het onderwijs was verbeterd en de belangstelling bij de jeugd groter.

Voor een „geringere bezonkenheid” bij de jeugd was men niet bang. Bij vrijwel alle partijen was verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd in het programma opgenomen. Tijd om de ‘jonge burger’ niet langer ‘buiten spel’ te zetten.

Folkert Jensma

Rectificatie / Gerectificeerd

Meerderjarigheid

In de ‘next question’ Waarom ben je met 18 jaar ineens een ‘volwassene’? (dinsdag 18 november, pagina 2) staat dat de meerderjarigheid begin jaren zeventig van de vorige eeuw in de grondwet is verlaagd van 23 naar 18 jaar. In werkelijkheid was de meerderjarigheid al in 1901 van 23 naar 21 verlaagd. Het besluit voor een verdere verlaging van 21 naar 18 werd wel begin jaren zeventig genomen, maar pas 1 januari 1988 van kracht.