Oude Nederlandse zin blijft Vlaams bezit

De dreigende verkoop van een van de oudste Nederlandse zinnen is afgewend. Dat heeft pater Jan Koenot, overste van de Vlaamse jezuïeten, gisteren verklaard.

Het was de bedoeling dat het Evangelarium van Munsterbilzen op 3 december bij Sotheby’s in Londen geveild zou worden, maar dat veroorzaakte grote opschudding. Het 9de-eeuwse boek bevat namelijk een van de oudste zinnen in het Nederlands. Onderaan een pagina is in de 11de eeuw Tesi samanunga was edele unde scona geschreven: „Deze kloostergemeenschap was edel en schoon.” De zin is een mengvorm van Latijn en Oudnederlands, enkele decennia later geschreven dan de officiële eerste Nederlandse zin: „Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hi(c) anda thu.”

Het Evangeliarium bevat ook de Ordo Stellae, een driekoningenspel, dat als het oudste toneelspel uit de Nederlanden geldt. Toen de abdij eind 18de eeuw na de Franse revolutie werd opgeheven, kwam het handschrift terecht bij de pastoor van Neer, bij Roermond. Na diens dood werd het in 1842 geveild en gekocht door de Bollandisten, een jezuïtisch instituut.

De voorgenomen veiling leidde tot grote protesten in zowel taalkundige als katholieke kring. Verschillende instanties waren al begonnen met het inzamelen van geld om te voorkomen dat de zin naar het buitenland zou verdwijnen. Volgens pater Koenot zijn de onderhandelingen met Sotheby’s stopgezet: „De provinciale oversten van de Zuid-Belgische en van de Vlaamse jezuïeten – onder wier bevoegdheid het werk van de Bollandisten valt – wensen niet dat het manuscript verkocht wordt.”