'Boeing Boeing' is nog steeds even braaf

Toneel Boeing Boeing, door Joop van den Ende Theaterproducties. Gezien: 17/11 in de Schouwbureg, Gouda. Tournee t/m 4/4. Inl. 0900-3005000, www.toneel.nl **

Het woord klucht komt op de affiches niet voor. De herstart van Boeing Boeing wordt gepresenteerd als „doldwaze komedie”, misschien omdat de klucht – ten onrechte – een gedateerd, platvloers imago heeft gekregen. Maar de voorstelling zelf draait er geen moment omheen. Het klassiek geworden kassucces van de Franse schrijver Marc Camoletti wordt hier gespeeld als een regelrechte klucht. Met de in dit genre als geen ander bedreven Jon van Eerd als de sukkelige held die denkt slim te zijn, en zodoende de intrige tot een nog grotere warboel maakt.

Boeing Boeing is de uit 1958 daterende komedie over de vlotte vrijgezel die het met drie stewardessen tegelijk houdt van wie de vluchtschema's handig op elkaar aansluiten. Elk van die drie leeft in de veronderstelling dat zij zijn enige is. Tot er een nieuw, veel sneller toestel komt (de Boeing dus) en ze elkaar opeens in zijn appartement voor de voeten dreigen te lopen.

Ook in Nederland is het al menigmaal gespeeld. De laatste keer, in 1989, door Toneelgroep Amsterdam, met Kees Hulst als de bedreven bedrieger en Maarten Wansink als diens behulpzame, maar hoogst contraproductieve vriend. Volgens deze krant deden de spelers toen hun uiterste best „onderbroekenlol te promoveren tot lingeriehumor”.

In de nieuwe versie – vooralsnog de laatste toneelproductie van het theaterbedrijf van Joop van den Ende – komt trouwens geen onderbroekenlol of andere koddig bedoelde billenknijperij voor. Maar de fysieke strapatsen van Van Eerd, die ook de versnelde bewerking schreef, maken er een onmiskenbare klucht van. Hij vormt het middelpunt, naast een geloofwaardige Wilbert Gieske als de ijdele, zelfingenomen charmeur die de dames om zijn vinger windt. Ze vormen een soepel ingespeeld duo, terwijl regisseur Caroline Frerichs ook de rest van het raderwerk voortdurend in volle vaart houdt. De vraag is niettemin of Boeing Boeing nog tegen al die evidente inspanningen bestand is. Veiligheidshalve is deze voorstelling gesitueerd in 1969, in een appartement met veel sixties-oranje waarin ook een paar aardige grapjes zijn verstopt. Voorts heeft Van Eerd volgens het procédé van de tv-comedy Toen was geluk heel gewoon een paar tijdgebonden verwijzingen (namen als DAF en Boerenleenbank) toegevoegd.

Maar kan deze intrige ons nog wat schelen? Mij niet. Het stuk begint met een exposé dat bijna drie kwartier duurt. Pas daarna ontstaat de eerste panieksituatie – terwijl een klucht het nu juist van zulke panieksituaties moet hebben. Bovendien zijn de drie stewardessen nog steeds hysterische typetjes met buitenlandse accenten (een Amerikaanse, een Italiaanse en een Duitse) die al gauw op de zenuwen gaan werken.

En de happy end-ontknoping is nog even flauw en braaf als die altijd al is geweest.