Birmese junta maakt verzet nu alvast onschadelijk

In Birma kregen tientallen politieke gevangenen lange celstraffen opgelegd. Het regime boort alle hoop op democratie de grond in.

Met de veroordelingen van circa tachtig medestanders tot lange celstraffen heeft de democratiebeweging in Birma een desastreuze week achter de rug. De hoop op verandering in het onderdrukte land is verder afgenomen.

Achter gesloten deuren spraken rechtbanken in de Insein-gevangenis in Rangoon de afgelopen week een reeks veroordelingen uit van politieke gevangenen, van wie velen betrokken waren bij de Saffraanrevolutie in september vorig jaar. Ten minste veertien activisten kregen celstraffen van 65 jaar, wat in de ongezonde gevangenissen van Birma bijna zeker neerkomt op levenslang. Een deel van hen is overgebracht naar gevangenissen op honderden kilometers van Rangoon: ver van elkaar en van hun familie.

Met deze zware straffen heeft het militaire regime, dat Birma sinds 1962 regeert, de oppositie een ernstige slag toegebracht. Een deel van de veroordeelden hoort bij de ‘generatie van 1988’: de studenten die toen met Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi massaprotesten tegen het leger organiseerden. Zij waren ook degenen die in augustus 2007 met kleine demonstraties tegen de hoge benzineprijzen de Saffraanrevolutie begonnen, die in september tienduizenden boeddhistische monniken en andere Birmezen op de been bracht. Ten minste tien aanhangers van Aung San Suu Kyi’s partij Nationale Liga voor Democratie (NLD) kregen afgelopen week straffen tot 24 jaar.

Ook onschuldiger verzet is door de rechtbanken hard bestraft. Een dichter kreeg twee jaar cel nadat hij in een gedicht de verborgen boodschap had verwerkt dat juntaleider Than Shwe een ‘gek is met macht’. Weblogger Nay Phone Latt kreeg ruim twintig jaar. Hij werd net als enkele anderen veroordeeld op basis van een relatief nieuwe wet, volgens welke je een vergunning moet hebben voor het gebruik van elektronica. Via telefoons en internet lukte het activisten vorig jaar om beelden van de Saffraanrevolutie over de wereld te verspreiden; reden voor het regime te proberen zijn grip op elektronische communicatie te verstevigen.

Hoeveel veroordelingen er in totaal zijn geweest, is niet duidelijk: de rechtbank geeft geen commentaar, de informatie over de gevangenen komt van familieleden en advocaten. Ook advocaten die de politieke gevangenen verdedigden, zijn vastgezet en kregen maanden celstraf, wegens ‘minachting van de rechtbank’.

De zittingen gingen gisteren bovendien nog door. Amnesty International schat dat er in totaal zo’n 2.100 politieke gevangenen vastzitten, vergeleken met 1.200 vóór de Saffraanrevolutie. Van een aantal arrestanten is bekend dat zij nog wachten op hun vonnis. Zoals de komiek Zarganar, die werd gearresteerd om zijn kritiek op de hulpverlening van de regering aan slachtoffers van cycloon Nargis, die eerder dit jaar meer dan honderdduizend slachtoffers maakte in het zuiden van Birma.

Met de veroordelingen heeft het militaire bewind opnieuw duidelijk gemaakt dat iedere hoop dat zijn ‘routekaart naar democratie’ echt tot democratisering leidt, ongegrond is. Volgens dit plan organiseert het regime in 2010 meerpartijenverkiezingen.

Eerder kregen de militairen al kritiek op het referendum over een nieuwe grondwet, in mei dit jaar, dat doorging ondanks cycloon Nargis. Die grondwet bestendigt de macht van het leger en zorgt dat oppositieboegbeeld Aung San Suu Kyi uitgesloten is van deelname aan de verkiezingen in 2010, omdat zij weduwe is van een buitenlander.

Met de veroordelingen lijkt het regime zeker te willen stellen dat het meeste verzet ruim vóór de verkiezingen onschadelijk is gemaakt of dusdanig afgeschrikt dat het niet zal komen tot een serieuze bedreiging van de macht. In 1990 werd het bewind verrast door het succes van Aung San Suu Kyi’s NLD. Zij won met een ruime marge de verkiezingen, maar kon die overwinning nooit opeisen.