Lid van 'hooligan'-generatie

Vannacht werd ‘Txeroki’ in het zuiden van Frankrijk gearresteerd. Hij is volgens de Spaanse justitie de chef van de terreurcommando’s van de ETA, de Baskische afscheidingsbeweging.

Vandaag konden de posters met het portret van Mike Garikoitz Aspiazu worden verwijderd, die hangen op alle Spaanse luchthavens, douanekantoren en politiebureaus.

‘Txeroki’ wordt niet langer gezocht. Hij is opgepakt en afgevoerd naar een cel in Parijs in afwachting van zijn voorgeleiding voor de rechter. Daarmee is de mogelijke leider van de terreurtak van de ETA uitgeschakeld, die de verantwoordelijk wordt gehouden voor het plannen en uitvoeren van een reeks aan nietsontziende gewelddadige aanslagen in afgelopen jaren.

De arrestatie heeft een belangrijke symbolische betekenis. De 35-jarige Aspiazu, op de politiefoto bekend om zijn karakteristieke haarmatje en van woede verkrampte mond, is een typische vertegenwoordiger van een nieuwe, jonge, golf ETA-leiders ter vervanging van de oudere garde die gaandeweg in de gevangenis verdween. Je zou ze de ‘hooligan’ generatie kunnen noemen: jongeren die een gebrekkige scholing, weinig onderricht in politiek opzicht en een beperkte intelligentie compenseren met fanatisme en agressiviteit.

Net als veel van zijn Baskisch-nationalistische leeftijdgenoten legde Aspiazu de basis voor zijn carrière binnen de ETA in de ‘kale borroka’, de straatoorlog met laagdrempelige terreur in de vorm van brandjes stichten, gewelddadige demonstraties en het vernielen van winkels en auto’s van niet-nationalistische Basken. In die kringen werd hij eind jaren negentig geronseld voor het zwaardere werk. Hij maakte daarbij deel uit van een commando dat een rechter vermoordde en verantwoordelijk wordt gehouden voor de bomaanslag waarbij de jonge socialistische politicus Eduardo Madina een been verloor.

In 2002 ontvluchtte ‘Txeroki’ de oude binnenstad van Bilbao richting Zuid-Frankrijk om daar de leiding over te nemen van de terreurcommando’s van ETA.

De chef van de ‘militaire tak’ viel regelmatig op door zijn amateuristische gekluns. Een aanslag op de Spaanse koning in 2004 mislukte, omdat het geweer voor de scherpschutter niet op tijd arriveerde. Bij de aanslag op het vliegveld Barajas eind 2006, bedoeld als een waarschuwing omdat onderhandelingen met de regering niet wilden vlotten, kwamen twee Ecuadoriaanse immigranten om het leven. Die aanslag betekende het einde van de gesprekken.

Zelf schoot ‘Txeroki’ vorig jaar twee leden van de Guardia Civil in Zuid-Frankrijk dood. De Franse politie begon een klopjacht in het gebied, dat tot dan toe gold als relatieve vrijhaven voor de ETA.

De arrestatie betekent opnieuw een slag voor de ETA. Steeds sneller lijkt de beweging te worden opgerold. Volgens ETA-deskundigen zijn er nog voldoende mensen om Txeroki op te volgen. Maar de kwaliteit en ervaring van de leiding gaat snel achteruit. ‘Txeroki’ zelf is daarvan een treffend voorbeeld.