Doorgevingen zijn meestal vaag

Tot vorige week kende ik het woord zelf niet. Het ontbreekt in onze woordenboeken en mijn spellingchecker raakt erdoor van streek. Die vraagt mij, als ik het woord doorgevingen tik: bedoelt u soms toegevingen, omgevingen of dorpelingen?

Uh nee, ik bedoel doorgevingen, een woord dat vorige week een prominente rol speelde in het nieuws. Toen presenteerde de Leidse historicus Cees Fasseur immers zijn boek over het huwelijk van Juliana en Bernhard, en daarin valt van alles te lezen over de doorgevingen van gebedsgenezeres Greet Hofmans.

Wat zijn doorgevingen? In het geval van Greet Hofmans waren dat boodschappen van God. Hofmans zag het als haar taak, zo verklaarde zij in 1956 tegen de commissie-Beel, die haar invloed op koningin Juliana onderzocht, om „Gods wenken door te geven”.

Die wenken kwamen in overvloed. In het archief van het Koninklijk Huis blijken nog stapels doorgevingen te liggen. Hofmans leek een soort open verbinding te hebben met God. „Volgens getuigenis uit de directe omgeving van H. M.”, zo lezen we in het rapport-Beel, „zijn de doorgevingen van Mej. Hofmans aanmoedigingen voor het geweten. Alles kan haar worden gevraagd. Op wat gevraagd wordt, volgt een antwoord.”

We weten dat Juliana veel waarde aan deze antwoorden hechtte en dat gold ook voor veel andere aanhangers van Greet Hofmans. Waren die antwoorden dan zo duidelijk?

Nee, en dat is juist zo interessant. De mensen die Hofmans geloofden, onze voormalige koningin incluis, moeten hebben geloofd dat zij via Hofmans de taal van God hoorden. En, sprak God duidelijke taal?

Nee, hij bazelde het grootste deel van tijd. Fasseur, die de stapels doorgevingen doorlas, spreekt in dit geval zelfs van wartaal. Veel van de aanhangers van Hofmans, ook Juliana, waren met de Bijbel opgevoed. Kennen we dat ook uit de Bijbel, dat God doorlopend wartaal uitslaat?

Nee, als God in de Bijbel sprekend wordt opgevoerd, is hij doorgaans erg concreet. Zo zegt hij bijvoorbeeld in Genesis 12:1, tegen Abram: „Trek weg uit je land, verlaat je familie, verlaat ook je naaste verwanten, en ga naar het land dat ik je zal wijzen.”

Daar lijkt mij geen woord Spaans bij. Maar als God via Greet Hofmans spreekt, dan zegt Hij opeens, in een eetadvies voor de prinsesjes: het eten van gevogelte wordt afgeraden „daar gevogelte niet volkomen beantwoordt aan de trillingsfactor van verteren dan door een hogere trillingsopwekking die dan ’t hart teveel moet laten werken.”

Het is natuurlijk geen toeval dat God en andere ‘Hogere Machten’ zo vaag worden als ze via mediums spreken. Immers: hoe vager de boodschap, hoe meer kanten je ermee uit kunt. We hebben hier bovendien te maken met een oude traditie. Ook de orakels die we uit de klassieke oudheid kennen, waren zo vaag als wat.

Onze woordenboeken en spellingcheckers mogen het woord doorgeving dan niet kennen, op internet zijn honderden doorgevingen te vinden: doorgevingen uit het dodenrijk, doorgevingen van Jezus, indalende doorgevingen, healende doorgevingen, noem het maar op.

De meeste doorgevingen hebben dit met elkaar gemeen: achter een sluier van vaagheid wekken zij de schijn van diepgang en wijsheid. Greet Hofmans mag dan indertijd van het hof zijn verwijderd, zij heeft veel navolgers gevonden.