Arm Georgië (2)

IMG_0687.JPGVorige week bracht ik in Tbilisi mijn Georgische vriendin Diana naar huis. Het was al laat in de avond. Diana was net klaar met haar werk in restaurant De Fakkel, waar ze zeven dagen per week van 9 uur ‘s ochtends tot 11 uur ‘s avonds als serveerster werkt, terwijl ze eigenlijk fotograaf is.  Maar de 25-jarige Diana moet een hele familie onderhouden: een moeder, een broer en vier zusters en hun kinderen. En in Georgië betaalt de kunst duizenden malen slechter dan in Nederland. De vijf euro die Diana als dagloon ontvangt heeft ze hard nodig. Veel fooi krijgt ze niet, want De Fakkel is een klein buurtrestaurantje waar alleen gewone Georgiërs komen om iets kleins te eten.Toen we bij Diana voor de deur stonden, in een armoedig zijstraatje van de Roestaveliboulevard, nodigde ze me uit voor de avondthee. Via een betonnen binnenplaats kwamen we bij de benedenverdieping waar ze met haar familieleden woonde. In een woonkamertje van drie bij vier meter stonden vier bedden. Het behang zat vol vochtplekken, stopcontacten puilden uit de muur. Op een van de bedden lag een baby te krijsen, die door zijn moeder, een jongere zus van Diana, van een nieuwe luier werd voorzien.

,,Hoi”, zei de moeder. ,,Ik ben Liana. Diana heeft me al veel over je verteld en nu zie ik je eindelijk eens.”

Diana ging thee zetten. Vanachter een gordijn kwam een meisje van een jaar of negen tevoorschijn. Ze keek me verbaasd aan, alsof ze nog niet eerder een vreemdeling in haar huis had gezien.

,,Wie ben jij?” vroeg ik.

,,Ze spreekt geen Russisch”, zei Liana. ,,Maar ze heet Irinka en is de dochter van Diana.”

Diana, die de kamer weer binnenkwam met de thee,  kreeg een rood hoofd toen ze mij met haar dochter zag praten. Ik wist dat ze een zoontje van acht had en dat ze op haar achttiende al was gescheiden, maar van een dochter was ik niet op de hoogte.

,,Ik was vergeten je over haar te vertellen”, zei Diana zenuwachtig. ,,Ik was al op mijn vijftiende getrouwd , zoals zoveel meisjes in Tbilisi. Twee jaar later had ik twee kinderen.”

Toen ik op een van de bedden was gaan zitten en me verheugde op een goed gesprek, ging Diana’s mobiele telefoon. Ze verbleekte opnieuw. ,,Ik moet even weg”, zei ze toen ze het korte telefoongesprek had beëindigd en de kamer uitliep.

Een klein ventje kwam nu vanachter het gordijn tevoorschijn en kroop bij me op schoot.  Door een kier in het gordijn zag ik in een nog kleiner achterkamertje Diana’s moeder en wat andere familieleden in een paar bedden liggen. Gesnurk klonk. Op de televisie werd een Indiase speelfilm uitgezonden. ,,Ken je die”, vroeg Liana. ,,Onze lievelingsfilm. Geweldige acteurs.”

Ik vroeg haar nu waar Diana heen was. ,,Naar onze broer, die weer eens in de problemen zit”, zei ze.

Haar kind begon nu nog harder te krijsen. ,,Hij heeft ontlastingsproblemen”, zei Liana. ,,Kun je misschien zijn darmen even masseren, terwijl ik wat laxeermiddel in zijn darmen spuit?”

Ik deed wat me gevraagd werd en masseerde het ventje totdat hij ophield met huilen. Zijn moeder waste hem vervolgens en legde hem terug in de kinderwagen, die ze heen en weer begon te wiegen.

,,Kan ik ergens mijn handen wassen?”vroeg ik nu.

,,Je wilt naar de wc?” vroeg Liana. ,,Die is buiten. We delen hem met de andere acht families die hier woenen.”

Op de binnenpplaats wees ze me naar een koud hok. Er brandde een zwak peertje waarmee ik net de pot in de duisternis kon ontwaren. Ik stond met mijn nieuwe suède schoenen een paar centimeter diep in het water. Het rook naar poep en pies.

Toen ik weer binnen was, zocht ik een wastafel. Die bleek in de gang te staan. Aan de muur hingen zo’n tien kleine handdoekjes. Voor iedere holbewoner een, dacht ik.

Achter een douchegordijn ontdekte ik nu de keuken: op een tafeltje stonden twee gaspitjes die op een butagasfles waren aangesloten. Wat vieze pannen stonden er omheen.

,,Een klein, maar gezellig huis hebben jullie”, zei ik gemeend.

,,Ja, hè?” zei Liana. ,,Bijna iedereen die ik ken woont zo. In Georgië hebben we grote gezinnen.”

,,Heb jij geen werk?” vroeg ik Liana nu.

,,Ik heb geen opleiding”, antwoordde ze. ,,En bovendien moet ik nu voor mijn kind zorgen. Alleen Diana werkt bij ons, verder niemand. Mijn broer staat weliswaar in een garage, maar daar verdient hij amper. In Georgië heeft bijna niemand een baan.”

De Indiase film ging over de relatieproblemen van een gegoed burgerlijke familie. Als je niet zou weten dat het verhaal zich in India afspeelde zou je denken dat het in Georgië was gesitueerd.

Toen de film na twee uur was afgelopen, zei Liana: ,,Ik begrijp niet waar Diana blijft. Ze had allang terug moeten zijn en ze neemt haar telefoon maar niet op.  Ook niet leuk voor jou.”

,,Ik ga maar eens naar huis”, zei ik. ,,Morgen moet ik weer vroeg op. En het is al een uur ‘s nachts. Jij wilt ook wel eens slapen.”

,,Ja”, zei Liana. ,,Maar van slapen komt niets, als je voor een kind moet zorgen. Het is twee uur op, twee uur af.”

de volgende avond zag ik Diana weer in De Fakkel.

,,Tot hoe laat heb je in godsnaam op me gewacht?” vroeg ze

,,Tot een uur”, antwoordde ik.

,,Dan is het goed”, zei ze opgelucht. ,,Want ik heb tot vier uur ‘s ochtends op het politiebureau gezeten om mijn broer vrij te kletsen. Hij was gearresteerd omdat hij met zijn dronken hoofd gevochten had. Zoiets overkomt hem bijna iedere week. Maar nu moet ik weer aan het werk hoor. Als je weer eens bij ons thuis bent, blijf ik gewoon thuis.”