'Transportsector sleutel voor herstel economie'

Er is een ‘nieuwe economie’ ontstaan na de kredietcrisis, vindt de Italiaanse Eurocommissaris Tajani. De ‘oude economie’ blies zichzelf op, zoals „de kikker die een koe wilde worden”.

De financiële crisis is niet overal een probleem. In de transportsector zijn er zelfs kansen, vindt Antonio Tajani (55), Eurocommissaris voor Transport. Hij denkt vooral aan investeringen in de infrastructuur en het realiseren van één Europees systeem voor luchtverkeersleiding.

„Vóór de kredietcrisis hadden we een systeem zonder regels”, zegt Tajani, die gisteren even in Den Haag was voor luchtvaartoverleg. „Denk aan de fabel van Aesopus, over de kikker die een koe wilde worden en zichzelf zo ver opblies dat hij op een gegeven moment uit elkaar spatte.”

Tajani vindt dat door het ingrijpen van overheden, in de Verenigde Staten en Europa „een nieuwe economie” is ontstaan. „En met investeringen in de infrastructuur help je die economie. We moeten het transportsysteem steunen, met verbetering van havens, vliegvelden, wegen en spoorlijnen. Transport is de sleutel.”

Gaat de Europese Commissie dan ook meer geld beschikbaar stellen voor infrastructuur?

„Het is essentieel dat de particuliere sector daarbij een rol speelt. Ik streef naar publiek-private samenwerking, een stelsel waarin de Europese investeringsbank een belangrijke rol heeft.”

Maar er is nu toch een geldtekort? Niemand durft te investeren.

„Het geld van de Commissie is het begin. Daarna komt het publieke geld van de lidstaten, en dan de particuliere sector. Het is belangrijk de zaken in gang te zetten.”

In de transportsector is het voor autoproducenten en luchtvaartmaatschappijen zwaar weer. Voor hen is de crisis helemaal geen kans.

„2009 zal moeilijk zijn. Maar voor daarna ben ik optimistisch. Een herstel van de echte economie is mogelijk, in alle EU-landen.”

Loopt de Commissie in de financiële crisis niet achter? U keurt plannen goed die door nationale regeringen zijn opgesteld.

„De coördinatie van de Europese Commissie is zeer belangrijk. Alle lidstaten worstelen met dezelfde problemen. Het zou een ramp zijn als de lidstaten niet goed met elkaar zouden praten. De tactiek mag verschillen, maar de strategie moet dezelfde zijn. En daarvoor is de Europese Commissie.”

En om een brug te slaan naar betere tijden is staatssteun toelaatbaar?

„Moeilijke vraag. Twee dagen geleden heeft de Commissie de oplossing voor een grote Nederlandse bank goedgekeurd. Tien miljard euro, voor ING. Zoiets is niet in ieder land mogelijk. Als er staatshulp nodig is, moet dat gebeuren volgens de regels. Die moeten we niet veranderen, maar ze wel flexibel interpreteren.”

In de financiële sector zijn de regels al veranderd. Zou u ook de staatssteun aan luchtvaartmaatschappijen kunnen heroverwegen?

„Je moet alles van geval tot geval bekijken. Neem Olympic Airlines en Alitalia. We werken nu aan een oplossing binnen de regels. In Griekenland en Italië zien we een belangrijke interventie van de particuliere sector. In feite gaat het om privatisering.”

In Italië wordt een nieuw bedrijf gevormd, maar het oude Alitalia houdt 300 miljoen euro schuld.

„De bezittingen van Alitalia worden verkocht tegen marktprijzen en daarmee kan Alitalia de overheid en andere crediteuren betalen. Een onafhankelijke Duitse monitor zal er op toezien dat de verkoop inderdaad gebeurt tegen een faire prijs.”

Mag de nieuwe maatschappij hulp krijgen als ze het niet redt?

„Nee, dan is het finito. De regel is: één keer publiek geld.”

Wat vindt u van de milieubelasting op Nederlandse luchthavens?

„We hebben een brief gestuurd naar de Nederlandse regering waarin we om opheldering vragen. We willen weten of er geen sprake is van discriminatie van passagiers. Maar als de luchtvaart in 2012 als geheel gaat meedraaien in de emissiehandel zijn heffingen van afzonderlijke lidstaten niet meer nodig.”