'Slimme' pil laat ontstekingsremmer op de juiste plaats in de darm los

Philips heeft een pil ontwikkeld die in de darm zelfstandig een plaats van bestemming kan vinden waar medicijnen moeten vrijkomen. De pil is voorzien van sensoren die de zuurgraad en temperatuur kunnen meten en daarmee zijn positie in het maagdarmkanaal. De pil is voorzien van een microprocessor en software die op de plaats van bestemming een pomp inschakelt die de medicijnen ineens of geleidelijk naar buiten brengt. Met een ingebouwde radiochip is de pil van buitenaf te volgen.

Het prototype dat Philips heeft ontwikkeld, een 2,6 centimeter lange capsule van kunststof met een diameter van 1,1 centimeter, werkt in het laboratorium, maar is nog niet in dieren getest. Dankzij miniaturisatie van de elektronica is ongeveer eenderde van de pil als medicijncompartiment beschikbaar. Volgens Jeff Shimizu van Philips Research in Noord-Amerika is deze zogeheten iPill in principe geschikt voor de behandeling van chronische darmontstekingen zoals colitis ulcerosa en de ziekte van Crohn.

Maag- darm en leverarts Peter van der Schaar van het AtriumMC in Heerlen, betrokken bij de ontwikkeling van de pil, bevestigt dat.

De iPill is zijn inziens het meest geschikt voor toediening van nieuwe medicijnen, zogeheten biologicals, die ingrijpen op specifieke punten in een ontstekingsreactie in de darm en dus ook alleen werken op een specifieke plek in het lichaam. Voor toediening van corticosteroïden die de ontstekingsreactie in het hele lichaam onderdrukken is de pil volgens hem minder interessant.

Van der Schaar acht het denkbaar dat medicijnen tegen darmontstekingen die ontstekingseiwitten zoals TNF (tumor necrose factor) remmen via deze pil geslikt kunnen worden in plaats van tweewekelijks geïnjecteerd.

Volgens Shimizu geven variaties in de zuurgraad van het lichaam samen met de reistijd van de pil veel houvast bij de plaatsbepaling in het lichaam. Bij de uitgang van de maag is de omgeving van de pil plots veel minder zuur, waarna de zuurte geleidelijk nog verder afneemt. Bij de overgang van de dunne naar de dikke darm neemt de zuurte juist weer merkbaar toe.

Eerder dit jaar presenteerde Philips een microbel van polymelkzuur die zowel gevuld kan worden met lucht als medicijnen. De lucht maakt het mogelijk om de belletjes, kleiner dan vijf micrometer, met een echoscoop te zien in de bloedbaan.

Op de plaats van bestemming kan een ultrasone puls de microbellen vervolgens doen knappen om een cytostaticum af te leveren, bijvoorbeeld bij een tumor in de borst.

Michiel van Nieuwstadt