Potverdorie opa, wat een uitvinding

Een jonge zakenman verkocht al 2.200 apparaten om steunkousen aan en uit te trekken. Het is een uitvinding van zijn opa. Nienke Beintema

De 25-jarige Steven Westerbos heeft een neus voor zaken. Hij heeft technisch inzicht, lef en jeugdig enthousiasme. En hij heeft een slimme opa die twintig jaar geleden een handige uitvinding deed. Voilà: het recept voor een succesverhaal. Westerbos ontwikkelde een apparaat, voortbordurend op de uitvinding van zijn grootvader, waarmee mensen zelfstandig hun steunkousen aan en uit kunnen trekken. Het blijkt een gat in de markt. Patiënten in binnen- en buitenland staan in de rij en zorgverzekeraars willen het hulpmiddel, dat 199 euro kost, graag vergoeden. De uitvinding kan jaarlijks een besparing van 25 miljoen euro aan zorgkosten opleveren, zo becijfert de jonge zakenman. Onlangs tekende de zevende grote zorgverzekeraar een contract met zijn bedrijf WestCare.

Circa 300.000 mensen in Nederland zijn afhankelijk van steunkousen, aldus Westerbos. De helft van hen heeft moeite met het aan- en uittrekken van de kousen. Ongeveer 70.000 mensen kunnen het echt niet alleen. Ze moeten tweemaal per dag wachten op thuiszorg of mantelzorg voordat ze kunnen opstaan of naar bed gaan. “Dat is een groot sociaal probleem”, vertelt Westerbos over de telefoon, “en het kost de zorgsector handenvol geld. Er zijn duizenden mensen die thuiszorg nodig hebben alléén voor de steunkousen.”

Steunkousen zijn taaie dingen. De dikke elastische stof oefent stevige druk uit op het been, waardoor de doorbloeding en vochtafvoer plaatselijk verbeteren. Dat is nodig bij oedeem, spataderen of trombose. Westerbos kreeg zelf vier jaar geleden steunkousen aangemeten toen hij na een auto-ongeluk last kreeg van oedeem. “Toen merkte ik dat je voor het aan- en uittrekken enorm veel kracht en lenigheid nodig hebt”, zegt hij. “En als ík er al moeite mee heb, dan kun je nagaan hoe de situatie is voor mensen met reuma. Of met een dikke buik.”

CREATIEF BREIN

Westerbos was niet de eerste in zijn familie die met steunkousen worstelde. Zijn overgrootmoeder kampte in de jaren ’80 met hetzelfde probleem. Zij leek daarom haar zelfstandige woning te moeten verlaten. Opa Schelhaas, nu 79, bedacht een oplossing. “Hij is een creatief brein”, vertelt Westerbos. “Hij is chemicus en heeft binnen zijn eigen bedrijf een revolutionaire nieuwe druktechniek ontwikkeld. Maar hij heeft veel meer dingen uitgevonden.” Een van die dingen was de ‘James’, een vernuftig apparaat om steunkousen aan en uit te trekken. Het idee van ‘James’ is dat de kousendrager een ring onder de kous schuift, om de kuit heen. Vervolgens klemt de gebruiker een beugel met lange handvatten op de ring. Dan duwt hij de ring met kous en al van het been af. Het aantrekken werkt precies andersom (zie ‘gebruiksaanwijzing’).

“Opa’s schoonmoeder was er erg mee geholpen”, zegt Westerbos, “maar daarna verdween het apparaat naar zolder. Toen ik zelf steunkousen kreeg, kwam dat idee naar boven. Ik dacht: potverdorie, opa, dat was toch écht een goede uitvinding.”

Westerbos zag al snel hoe hij het apparaat met wat kleine aanpassingen zou kunnen verbeteren. Vervolgens onderzocht de student Recht en Management of er een markt voor zou zijn. “Ik merkte meteen dat er een schreeuw om zelfredzaamheid was”, geeft hij aan. “Patiënten, artsen, thuiszorgmedewerkers: iedereen reageerde enthousiast.”

HOEFIJZERVORMIG

Westerbos besloot met zijn studie te stoppen om zich geheel aan zijn missie te kunnen wijden. Samen met industrieel ontwerper Eelco Schouten ging hij aan de slag. De twee leeftijdgenoten knutselden samen maandenlang in de garage, met ondersteuning van materiaalkundigen en productiebedrijven. Westerbos wist als ervaringsdeskundige precies op welke punten ‘James’ verbetering kon gebruiken. “Het idee van het oorspronkelijke ontwerp is hetzelfde gebleven”, vertelt hij, “want dat is geniaal. De wieltjes hebben we ook gehandhaafd. Daardoor kun je het apparaat van je afrijden bij het afstropen van de kous.” Maar het nieuwe ontwerp, ‘Steve’, is nog gebruiksvriendelijker, zo benadrukt Westerbos. De losse ring – alleen nodig voor het uittrekken van de kous – is bij ‘Steve’ niet gesloten, maar hoefijzervormig, waardoor de gebruiker niet meer helemaal tot de teen hoeft te reiken om hem rond de kuit te krijgen. Ook het aantrekken is gemakkelijker geworden. ‘Steve’ is namelijk voorzien van een gladde koker waar men de kous voor het aantrekken inhangt, om hem er vervolgens binnenstebuiten overheen te stropen. Zo kan de gebruiker eenvoudig de teen in het uiteinde van de kous zetten en is er bij het aantrekken nog minder kracht nodig. Een promotiefilmpje op de website steunkousgemak.nl laat in vijf stappen zien hoe het moet.

Binnen veertien maanden verkocht Westerbos 2200 ‘Steves’. Inmiddels heeft hij een verkoopmanager in dienst en heeft hij de productie volledig uitbesteed. “We zetten de dingen eerst zelf in elkaar in de garage, maar dat lukte al snel niet meer”, lacht hij. Nu ligt de capaciteit op 3600 ‘Steves’ per week en zijn er in Nederland 250 verkooppunten. Elke dag komen er nieuwe bij. Westerbos is intussen in gesprek met de overige zorgverzekeraars. Bovendien wil hij de buitenlandse markt betreden. “Steunkousen geven wereldwijd dezelfde problemen”, zegt hij, “maar niemand heeft ooit eerder een oplossing bedacht.” Heeft hij nog plannen voor nieuwe producten? “Jazeker. Ik heb al een paar ideeën uitgewerkt, maar die houd ik nog even voor me. Ja, ze hebben ook te maken met zelfredzaamheid van ouderen.”

En opa? Die volgt de zaken als trotse toeschouwer.