Pakistaanse Talibaan volgen methode Afghanistan

In de tribale gebieden staan de Pakistaanse Talibaan onder druk van het leger en Amerikaanse aanvallen. Zij lijken hun terrein deze week deels verlegd te hebben naar Peshawar.

Een zelfmoordaanslag, een moord op een hulpverlener, een ontvoering en een poging daartoe. Uit het Pakistaanse Peshawar kwamen deze week berichten zoals die sinds een jaar geregeld verschijnen uit de Afghaanse hoofdstad Kabul: geweld dat wordt toegeschreven aan de Talibaan en bedoeld lijkt om angst te zaaien onder de bevolking.

Zoals Kabul lang als een relatief veilige stad werd beschouwd, zo leek Peshawar, de miljoenenstad die grenst aan de stamgebieden van waaruit Al-Qaeda en de Talibaan opereren, zich de afgelopen negen maanden iets te ontspannen. Bij de verkiezingen in februari was de provinciale regering van moslimfundamentalisten die in 2002 via stembusfraude aan de macht kwam, overtuigend weggestemd. De seculiere partij ANP zou een vreedzame oplossing zoeken voor het geweld van extremisten.

Inmiddels is dat beeld gekanteld. Dinsdag blies een man zich op in het stadion, waar voor het eerst weer interprovinciale wedstrijden werden gehouden sinds het fundamentalistische verbod op sport was opgeheven. Er vielen drie gewonden. Woensdag werden een Amerikaanse ontwikkelingswerker en zijn Pakistaanse chauffeur doodgeschoten. Een dag later ontvoerden gewapende mannen de commercieel attaché van het Iraanse consulaat. Zijn chauffeur werd gedood. En gisteren raakten een Afghaanse en een Japanse journalist gewond toen zij werden beschoten, vermoedelijk na een mislukte poging tot ontvoering.

De tijd is voorbij dat de Pakistaanse Talibaan, een alliantie van extremisten onder leiding van Baitullah Mehsud, vooral dienen als beschermheren voor Al-Qaeda en de Afghaanse Talibaan in de stamgebieden. Dat zei de goed ingevoerde Pakistaanse journalist Ahmed Rashid donderdag tijdens een lezing in Amsterdam. „De Pakistaanse Talibaan willen Pakistan nu talibaniseren. De drie groepen helpen elkaar. Al-Qaeda draagt bij met de coördinatie en financiering van aanvallen, met nieuwe tactieken en advies over media.”

In Kabul is de veiligheid het afgelopen jaar sterk verslechterd. Onlangs lukte het de Talibaan om een zelfmoordaanslag in het ministerie van Informatie te plegen. Ook eisten zij de moord op een Britse ontwikkelingswerkster op. Vorige week werden een Nederlandse en een Canadese journaliste vrijgelaten die nabij Kabul waren ontvoerd, de eerste door de Talibaan, de tweede door bandieten.

Geen van de incidenten in Peshawar is opgeëist, maar „uiteindelijk leidt alles naar de Pakistaanse Talibaan”, zei minister van Binnenlandse Zaken Malik gisteren tegen journalisten. Veiligheidsbronnen meldden tegen de BBC dat strijders van Mehsud vanuit de tribale regio Orakzai naar het aan Peshawar grenzende Khyber zijn gekomen, en waarschijnlijk achter het geweld zitten. Zeker is dat niet. In Khyber, waar de Pakistaanse Talibaan maandag nog dertien vrachtwagens van de NAVO-missie kaapten, zijn ook bendes actief die ontvoeren voor losgeld. Momenteel worden in elk geval nog een Afghaanse diplomaat, een Chinees, een Pool en een Canadese journaliste vastgehouden.

Kabul en Peshawar liggen onder vuur van Talibaan die elders zware verliezen lijden: de Afghaanse beweging bij de strijd tegen de NAVO in de zuidelijke provincies, de Pakistaanse in de stamgebieden, door een offensief van het leger en Amerikaanse raketaanvallen.

Niemand gelooft dat de steden echt in gevaar zijn, maar het zaaien van angst blijkt effectief. Sommige Amerikaanse hulpverleners zijn inmiddels uit Peshawar geëvacueerd. Rashid vatte de situatie als volgt samen: „De perceptie in Afghanistan is dat de NAVO en de VS aan het verliezen zijn. Maar die kunnen niet verliezen omdat ze militair sterker zijn. De Talibaan zijn aan het winnen. Maar ze kunnen niet winnen, ze kunnen de steden niet innemen. Wel hebben ze genoeg momentum voor enorme druk [op die steden]. Dit probleem strekt zich nu uit over de regio.”