Een cruciale fase voor de beurs

Onstuimig zijn de markten en onstuimig zullen ze nog wel even blijven. Onder technisch analisten verschillen de meningen. „We hebben de echte paniek nog niet gezien.”

Over enkele weken staat de AEX-index 40 punten lager, en misschien nog wel veel meer. Maar het kan ook dat de index nog in november de weg naar boven weer vindt. Of misschien duurt het nog wel enkele weken eer de Amsterdamse beursgraadmeter sowieso een richting heeft gevonden.

Zeker is dat de effectenbeurzen de komende weken een cruciale fase ingaan die bepalend zullen zijn voor de koers. De meningen over wélke koers er op zo’n korte termijn wordt uitgestippeld, lopen ver uiteen. Maar technisch analisten zijn het over één ding wel eens: rond de jaarwisseling zullen de indices stijgen, al blijft het een stijging in een bearmarkt, een markt met een dalende trend.

Dat de onwaarschijnlijk hectische markt van de afgelopen maanden ook onder technisch analisten voor verschillende inzichten zorgt is veelzeggend. De analisten, in de financiële wereld ook wel eens oneerbiedig ‘lijnentrekkers’ genoemd, zijn juist de personen waar beleggers zich in tijden van onzekerheid extra op richten. Zij laten immers fundamentele aspecten buiten beschouwing. De technisch analist kijkt niet naar de verwachting voor de economische groei of de bedrijfswinsten. De technisch analist kijkt puur naar de historische ontwikkeling van indices, valuta of andere indicatoren. Hij analyseert het verleden en trekt lijnen langs de toppen en dalen van koersen. Hij probeert bijvoorbeeld vast te stellen waar steunniveaus liggen voor een index en waar een koers heen kan als hij door een niveau heenbreekt.

Het bestuderen van een aantal factoren zorgt ervoor dat Roelof-Jan van den Akker, technisch analist bij ING Wholesale Banking een nieuwe verkoopgolf voorziet. „We hebben de echte paniek nog niet gehad”, zegt Van den Akker. „Ik kijk het hele jaar al met verbazing naar de ontkenning die er leeft onder een groep beleggers. Bij iedere daling vond men wel weer een reden om niet te verkopen, steeds zocht men naar goed nieuws.”

Juist deze groep beleggers, zal alsnog gaan twijfelen als de AEX-index onder het steunniveau zakt van oktober: 231 punten. „Als we daaronder zakken komen de paniekverkopen die we tot nu toe nog niet echt hebben gezien. Dan kunnen we naar 218, of, als we daar doorheen gaan, naar 150 of 175 punten”, aldus de analist, die de kans op zo’n forse daling op 50 procent inschat. De AEX-index stond gisteren rond 255 punten.

Van den Akker baseert zijn verwachting van een grote daling de komende weken op een aantal grafieken. Niet alleen van de AEX en bijvoorbeeld de S&P 500, maar ook van de euro tegenover de dollar en de Japanse yen. Belangrijk is ook de VIX-index, ook wel bekend als de fear-index. Bij deze index van de beurs van Chicago staat de V voor volatility (beweeglijkheid). Hoe hoger de VIX-index, hoe hoger de beweeglijkheid en hoe hoger de stressfactor. Een hoge VIX staat meestal garant voor dalende koersen. „Gezien de hoge stand van de VIX is de kans groot dat de aandelenkoersen gaan dalen”, zegt Van den Akker. „Toen de VIX door het niveau van 48,50 ging was dat een verkoopsignaal, hij staat nog steeds ruim boven dit peil.”

Overigens denkt Van den Akker dat de koersen na het bereiken van dit dal weer flink zullen gaan stijgen. „Een niveau van, zeg, 200 punten is een goed koopmoment en ik verwacht dat de koersen in december weer gaan stijgen naar 300 of 350 punten. Een flinke rally dus van 50 procent of meer.”

Niet iedereen verwacht dat de aandelen eerst zullen gaan dalen eer een periode van herstel wordt ingezet.

Technisch analist René van Mourik denkt dat de Amsterdamse index het dieptepunt heeft bereikt in oktober op 231 punten. „Er zijn nu twee opties. Of er komt nog een daling. Of het herstel begint”, zegt de analist, tevens partner bij researchbureau Vlug, Davids & Van Mourik. „Op de langere termijn is de trend nog altijd een dalende. Maar zo’n dalende trend wordt altijd onderbroken door periodes van herstel die enkele maanden kunnen duren”, aldus Van Mourik, die een column heeft op de financiële website IEX. Van Mourik houdt wel een slag om de arm. „Als het steunniveau van 231 wordt doorbroken dan zal de dalende trend doorgaan. Dan is alle hoop van de afgelopen weken verdwenen.”

Edward Loef, technisch analist bij vermogensbeheerder Theordoor Gilissen verwacht geen daling meer op de korte termijn. „Het dieptepunt ligt achter ons. Het herstel van de AEX zal de komende weken beginnen en de index zal minimaal naar 300 punten gaan , maar niet verder dan 345 punten.”

Volgens Loef is de verkoopkracht uit de markt en is het momentum voor dalingen weggesijpeld. Ook hij stelt trouwens dat de stijging plaatsvindt in een markt die nog altijd in een dalende trend zit, waar de pieken dus niet hoger zijn dan de afgelopen maanden. „Pas als de 360 puntengrens wordt geslecht kan je zeggen dat er weer een opwaartse trend aan het vormen is, maar er moet nog heel wat gebeuren voordat we zover zijn.”