Terug van nooit echt weggeweest

Opblijven en met de hele familie kijken naar In de hoofdrol en Zeg ’ns Aaa?

Het kan straks weer, nu zenders oude tv-programma’s in een nieuw jasje steken.

Het stijfjes geschikte bloemstuk uit de jaren tachtig is een flitsende LED-wall geworden. Maar inhoudelijk is er nauwelijks iets veranderd aan de formule van In de hoofdrol, het immens populaire AVRO-televisieprogramma dat werd gepresenteerd door Mies Bouwman. Vanaf zondag is het programma terug op televisie. De hoofdrol voor de eerste aflevering is voor zanger Gerard Joling.

Net als Bouwman verrast presentator Frits Sissing een bekende Nederlander, waarna hij deze (én het snikkende publiek) „de dag van hun leven” bezorgt door hen eens goed in het zonnetje te zetten. Net als toen staat ‘de deur’ centraal, waardoor vrienden, familie en – op ’t allerlaatst – die gebrouilleerde broer binnenkomen om de hoofdrolspeler in de armen te vallen.

In de hoofdrol is niet het enige succesvolle programma uit het verleden dat terugkeert op televisie. Sterker nog, door Hilversum waait een stevige retro-wind. De KRO-serie ’t Schaep met de vijf pooten is sinds twee jaar terug. Vanaf december start een nieuwe serie van Showroom, waarin excentrieke Nederlanders worden geportretteerd. De TROS brengt de verborgen camera van Bananasplit terug op het scherm, met zanger Frans Bauer als presentator. En RTL4 heeft vergevorderde plannen voor een nieuwe reeks Zeg ’ns AAA.

Ook SBS 6 lijkt met de melige spelshow Wie ben ik? mee te doen aan de trend. SBS 6-programmaleider Tina Nijkamp ziet een tendens van herwaardering van het familiegevoel. „We willen weer gezellige dingen met elkaar doen. Vandaar dat al die feelgood-programma’s van vroeger weer op televisie komen. Maar het gaat verder dan alleen televisie: deze week was het Sint Maarten, en ook dat feest is aan een ware opmars bezig.”

Programma’s als De gouden kooi zullen we niet gauw terugzien, verwacht Nijkamp. „Die programma’s passen bij een meer individualistische levenshouding.”

Kees Tukker, hoofd televisie bij de AVRO, is het niet met Nijkamp eens. „Succesvol weekendamusement is van alle tijden. Programma’s voor het hele gezin zijn nooit weggeweest. Ik hou niet zo van profeten die het einde van het individualisme aankondigen.”

In de hoofdrol werd in 1953 voor het eerst in de VS uitgezonden. In Nederland zijn drie series opgenomen, in Engeland en de VS was het programma vorig jaar nog op tv. „Een goed format kun je altijd weer gebruiken – mits je het aanpast aan de tijd”, aldus Tukker.

Anderen, zoals tv-deskundige en regisseur Bert van der Veer en producent Reinout Oerlemans, vinden dat Hilversum in de ban is van ‘veilig programmeren’. „Er heerst resultaatgerichte nostalgie”, schrijft Van der Veer in omroepvakblad Broadcast Magazine. De concurrentie is zo moordend, met name tussen familiezenders Nederland 1, SBS 6 en RTL 4, dat zenders kiezen voor bewezen successen, in plaats van te experimenteren met nieuwe formats.

Kees Tukker is het daar niet mee eens. „Een zender als Nederland 3 doet juist buitengewoon veel aan experimenten. Ik heb niet het idee dat in Hilversum geen ruimte is voor innovatie.”

Onzin, vindt ook Tina Nijkamp van SBS 6. „Het is altijd weer spannend of een programma scoort of niet, ook als het zich in het verleden al heeft bewezen. Ik zou willen dat ik een garantie voor succes zou kunnen krijgen.” Bas de Vos van de Stichting KijkOnderzoek zegt: „Als je op zaterdagavond met een sterk familieprogramma uit het verleden komt, zit je relatief veilig.”

In de hoofdrol-presentator Frits Sissing blikt nostalgisch terug. „De zaterdagavond was heel speciaal. Het was weekend, je mocht wat langer opblijven. Met z’n allen zaten we voor de buis. Nu ik vader ben van twee jonge dochters komt dat gevoel terug. Dan wil je programma’s waar je met z’n allen naar kunt kijken. In de hoofdrol is zo’n programma. Een briljant format, dat altijd opnieuw kan worden gebruikt.”

In de hoofdrol, zondag 16 november, Ned.1, 20.30u.