Smog in Azië maskeert broeikaseffect

Boven grote steden in Azië hangen dikke bruine wolken vol roetdeeltjes, ozon en chemicaliën die klimaatverandering maskeren en een ernstige, wereldwijde bedreiging vormen voor mens en milieu.

Het UNEP, het milieuprogramma van de Verenigde Naties, schrijft in het gisteren gepubliceerde rapport Atmospheric Brown Clouds dat deze luchtvervuiling leidt tot toenemende gezondheidsproblemen, waardoor alleen al in India en China jaarlijks zo’n 350.000 mensen vroegtijdig sterven door ademhalingsproblemen en hartklachten.

Als de bruine wolken van de ene op de andere dag zouden verdwijnen, zou de temperatuur wereldwijd 2 graden stijgen. Daarom moet volgens het UNEP de bestrijding van de smog samengaan met beteugeling van de uitstoot van broeikasgassen.

De bruine wolken, soms tot drie kilometer dik, werden in de jaren negentig van de vorige eeuw ontdekt. Destijds werd het gezien als een regionaal probleem. Maar volgens UNEP-directeur Achim Steiner toont recent onderzoek aan dat het een wereldwijd probleem is en „voor het milieubeleid een serieuze en grote uitdaging”.

De onderzoekers constateren dat de bruine wolken in steden als Peking, Shanghai, New Delhi en Karachi 10 tot 25 procent van het zonlicht afschermen. Iedere tien jaar wordt het licht 3 tot 4 procent gedimd. Omdat een deel van het zonlicht de aarde niet bereikt, lijkt het alsof de wolken klimaatverandering tegengaan.

De smog, die zich niet alleen boven Azië bevindt, maar zich ook uitstrekt over het Midden-Oosten, het Amazone-gebied en zuidelijk Afrika, leidt tot veranderingen in weerspatronen. Op sommige plaatsen wordt het droger, terwijl elders juist sprake is van meer en vooral veel zwaardere regenval. Ook signaleren de onderzoekers een verband tussen de toename van smog en het krimpen van de gletsjers in de Himalaya, mogelijk doordat de met roet bevuilde sneeuw- en ijslaag minder zonlicht weerkaatst en dus meer warmte absorbeert. Door dit soort effecten, en doordat de smogdeeltjes warmte opnemen, dragen de bruine wolken toch bij aan het versterkte broeikaseffect.

Het rapport is te lezen via nrc.nl/buitenland