Warhol voor een luttele 3,2 miljoen dollar

Kathy Fuld verkoopt zestien stukken uit haar kunstcollectie. Haar echtgenoot is de topman van de bank Lehman Brothers, die ten onder ging door de kredietcrisis.

Net nog, een verkoper aan de telefoon. De Europeaan was juist in New York geland en Jean-Paul Engelen van veilinghuis Christie’s wilde met hem over de overeengekomen verkoopprijzen praten. „Gelukkig was het eerste dat hij zei: ‘dat ziet er niet goed uit, zeg.’” Engelen klinkt opgelucht: „Het scheelt als iemand het gesprek zo begint.”

Engelen, zogeheten ‘specialist’ naoorlogse en hedendaagse kunst bij het veilinghuis, heeft flink wat van dit soort gesprekken deze dagen. Het gaat „minder goed” in de kunsthandel, vertelt hij, en daar moeten verkopers ook rekening mee leren te houden.

Het is dan nog dinsdag en hij staat tussen een tekening van Arshile Gorky uit 1946 en vijf jaar jongere Woman van Willem de Kooning. De twee werken werden gisteravond geveild en ze waren afkomstig uit de privécollectie van Kathy Fuld. Zij is niet alleen een van de bestuurders van het Museum of Modern Art in New York, ze is ook de vrouw van. Haar echtgenoot, Richard, is bestuursvoorzitter van de ter ziele gegane zakenbank Lehman Brothers, die een centrale rol speelt in de nu ook de kunstsector aandoende kredietcrisis. Dat mevrouw Fuld inderdaad de verkoper is, is een publiek geheim – Christie’s doet geen uitspraken over verkopers.

De zestien stukken uit Fulds privécollectie maakten deel uit van de grote najaarsveiling waarop veilinghuizen zoals Christie’s de klappers proberen te maken. Gisteravond moest de veilingmeester daar extra zijn best voor doen. Toen een Fuld-tekening van Agnes Martin uit 1963 werd aangeboden, wilde geen van de bieders de prijs opdrijven tot een half miljoen dollar, de ondergrens van de geschatte opbrengst. De biedingen bleven op 450.000 dollar steken. „450?”, deed de veilingmeester verbaasd, „Dat ís het?” En een andere keer probeerde hij het met een grapje. „Jullie kunnen ook je geld bij elkaar leggen”, adviseerde hij twee bieders.

Hoofd Amy Cappellazzo van Christie’s naoorlogse kunstafdeling benadrukt na afloop dat toch nog tweederde van de aangeboden werken verkocht is. Maar ruim de helft van de verkochte stukken van gisteravond ging voor minder dan de ondergrens van de geschatte opbrengst van de hand.

Een paar voorbeelden. Mao, een portret,van Andy Warhol zou minstens 4,5 miljoen opbrengen. Werd: 3,2 miljoen. Two nudes van Roy Lichtenstein was ingeschaald op minimaal 3,5 miljoen. Werd 2,7. En Woman van Willem de Kooning, waar Engelen eerder nog voorstond, moest voor 3 miljoen of meer geveild. Werd 2,4 miljoen.

In de meeste gevallen geeft de verkoper aan wat de minimumprijs moet zijn. Wil niemand meer bieden dan dat, gaat de koop niet door. Eén manier om een gefaalde veiling tegen te gaan is om de zogeheten ‘limiet’, waar bieders geen weet van hebben, naar beneden bij te stellen.

Engelen wist een Europese verkoper die net was ingevlogen nog op tijd te overtuigen zijn limiet te verlagen. „Maar toch is het niet gelukt”, vertelde hij gisterenavond. Zelfs de verlaagde minimumprijs was nog te hoog.

Meer over de crisis in de kunst op nrc.nl/kredietcrisis