Markt dwingt versterking balans af

En dat is drie. Bank en verzekeraar SNS Reaal maakte ook de gang naar Wouter Bos. „In normale tijden zouden we zijn overgekapitaliseerd.”

Het bedrijf heeft geen ‘giftige’ beleggingen in de Amerikaanse huizenmarkt, maar toch. De Nederlandse bank en verzekeraar SNS Reaal volgde vanmorgen de weg die rivalen ING en Aegon al eerder aflegden: naar het ministerie van Financiën in Den Haag. Daar kreeg het bedrijf van minister Wouter Bos 750 miljoen euro.

Dit bedrag, plus de 500 miljoen euro die het concern kreeg van grootaandeelhouder Stichting Beheer SNS Reaal, maakt dat het voldoet aan de eisen van de markt en moet het een buffer geven voor de moeilijke tijden die gaan komen.

Die markteisen werden de afgelopen maanden flink opgehoogd, en banken worden zo gedwongen meer kapitaal aan te houden. Doen zij dit niet, dan riskeren ze dat beleggers zich van hen afkeren uit vrees dat ze niet meer aan de verplichtingen kunnen voldoen. Het risico bestaat ook dat klanten weglopen omdat andere instellingen veiliger lijken.

Een kapitaalinjectie dus uit veiligheid, en niet omdat er geldnood was. Financieel directeur Ronald Latenstein van Voorst zei vanmorgen dat er geen tekort is aan liquiditeit en dat klanten niet weglopen.

„We doen dit vandaag om in de pas te lopen met de realiteit van de markten en om te voldoen aan de hogere eisen die de markten stellen. Daarbij willen we er geen misverstand over laten bestaan naar onze klanten dat wij onder alle omstandigheden kunnen voldoen aan onze verplichtingen”, zei Latenstein van Voorst die volgend jaar huidig topman Sjoerd van Keulen zal opvolgen.

Dat SNS Reaal de gang naar Wouter Bos en haar eigen aandeelhouder zou maken werd algemeen verwacht de afgelopen weken, het bedrag van in totaal 1,25 miljard is ook geen verrassing. Het is wel opmerkelijk dat een instelling als SNS, die zich profileert als voorzichtig, bijna op het saaie af, zich nu ook genoodzaakt ziet om extra kapitaal aan te trekken. SNS Reaal klopte zichzelf eerder dit jaar nog op de borst omdat het niet had geïnvesteerd in risicovolle Amerikaanse hypotheken (subprime).

Het maakt duidelijk dat de crisis steeds dieper ingrijpt in de financiële wereld. De markt eist sinds kort dat een bank meer geld aanhoudt, wat veel instellingen dwingt om ofwel geld op te halen via een aandelenemissie, ofwel om bij de overheid aan te kloppen. Begin deze week maakte het Spaanse Santander bekend voor 7,2 miljard euro aan aandelen uit te geven. De bank wordt gezien als een van de sterkste van Europa en als een van de instellingen die de crisis goed doorkomen. Maar ook Santander liep aan tegen de hogere kapitaalseisen. De tier 1-ratio van Santander was relatief laag en dus moest ook deze bank ervoor zorgen dat deze ratio – die de verhouding weergeeft tussen het kernvermogen van een bank en het vreemde vermogen – werd opgetrokken.

Na de kapitaalinjectie van 1,25 miljard zal de verzekeringstak van SNS Reaal een solvabiliteit hebben van 200 procent, maar belangrijker, de bankenpoot brengt de tier 1-ratio naar ruim 10 procent vergeleken met 8 procent nu. Die 8 procent was tot voor kort overigens een uitstekend percentage. „Een ratio van tien zou in normale tijden heel hoog lijken”, zei Latenstein van Voorst. In die normale tijden zou SNS Reaal de toorn van de markt over zich heen hebben gekregen, want een ratio van 10 procent werd gezien als niet efficiënt. Het geld stond immers maar doelloos te staan, er werd geen nieuw geld mee gecreëerd. Maar, zoals de komende topman al zei, „dit zijn geen normale tijden”.

Die uitzonderlijke tijden zullen nog wel even duren. Latenstein van Voorst maakte duidelijk dat de extra buffer ook moet helpen om de recessie die Europa overspoelt te weerstaan. SNS Reaal is een puur Nederlandse instelling die zich naast de particuliere klant vooral richt op het midden- en kleinbedrijf. De 8.000 medewerkers baten onder meer de merken SNS Bank, Reaal Verzekeringen, Zwitserleven en ASN Bank uit.

Latenstein van Voorst zei dat het ophogen van de tier 1-ratio door andere financiële instellingen in binnen- en buitenland zeker had meegespeeld in de beslissing om kapitaal aan te trekken. Het was niet zo dat de acties van ING en Aegon van vorige maand extra druk op SNS Reaal hebben gezet. „Er was geen druk. Het was wel makkelijk dat zij het al hadden gedaan want zo wisten we wat de voorwaarden waren van de staat.”

SNS Reaal heeft vergeleken met andere spelers het voordeel dat zij zich kon wenden tot de Stichting Beheer SNS Reaal. Deze werd opgericht in 1997 toen SNS en Reaal fuseerden. Beide hadden een stichting als aandeelhouder en die twee stichtingen fuseerden ook. De Stichting Beheer heeft tot doel de belangen van de onderneming te waarborgen. Een plus voor SNS Reaal is dat de injectie van de stichting niet wordt omgezet in aandelen, iets dat wel mogelijk is met de securities van de overheid. Bovendien krijgt de stichting een rendement van 6 procent en is de staat 8,5 procent gegarandeerd als er dividend wordt uibetaald.

De stichting heeft 54,3 procent van de aandelen van SNS Reaal. Een volledige kapitaalsinjectie door de stichting zou in dit licht dus het beste zijn geweest, maar de stichting wilde gezien haar eigen financiële positie niet verdere gaan dan 500 miljoen euro.

De kapitaalsinjectie verdrong het nieuws dat SNS in het derde kwartaal een verlies van 88 miljoen boekte, vooral door de klappen in de beleggingsportefeuille.