Banken draaien de kredietkraan dicht

4.000 miljard dollar. Dat is de rekening die niet-financiële bedrijven de komende twee jaar moeten betalen, wanneer een deel van hun schulden afgelost of geherfinancierd moet worden, aldus onderzoeksbureau Dalogic. In normale tijden zouden debiteuren de schulden door hun banken laten herfinancieren, of wellicht nieuwe obligaties uitgeven. Maar nu financiële instellingen hun opgezwollen balansen proberen af te slanken, is het veel moeilijker geworden om dat te doen, als het al mogelijk is.

Zij die rechtstreeks van de banken lenen – zo’n 85 procent van het totaal in Europa, veel minder dan in de VS – zullen merken dat er eenvoudigweg minder leningen verstrekt worden. Banken staan onder druk om de bezittingen op hun balans te verminderen, juist nu ze gedwongen worden buiten de balans gehouden vehikels binnenboord te brengen. Het IMF schat dat alleen al Europese en Amerikaanse banken de komende vijf jaar 10.000 miljard dollar aan bezittingen zullen schrappen.

Speculatieve debiteuren zoals hedgefondsen, oligarchen en bedrijvenopkopers die veel vreemd vermogen gebruiken, zullen dat als eerste voelen. Maar ook gewone bedrijven met gemiddelde schuldenlasten zullen de deur steeds vaker gesloten vinden.

Waar nog wel kredieten verkregen kunnen worden, zullen die veel duurder zijn. Sommige banken berekenen de rente op nieuwe leningen nu op basis van de vraag hoeveel het kost om zich te verzekeren tegen een faillissement van de debiteur. Borse Dubai, Nestlé en Nokia hebben allemaal aan de koers van hun credit default swaps (kredietverzekeringen) gekoppelde faciliteiten benut – een onaantrekkelijke situatie, omdat de premies voor deze verzekeringen niet door de bedrijven zelf kunnen worden beïnvloed, maar worden bepaald door de kredietmarkten.

Als de banken nee zeggen, is er altijd nog de obligatiemarkt. Obligaties werden de laatste jaren gemeden, omdat debiteuren de voorkeur gaven aan bankleningen. Maar nog steeds kan niet iedereen er gebruik van maken. In de eerste plaats zijn ze duur. De Amerikaanse tabaksfirma Altria heeft zojuist voor 6 miljard dollar aan obligaties uitgegeven, tegen een rente die 600 basispunten hoger ligt dan die op Amerikaanse staatsobligaties. In de tweede plaats is het voor minder bekende bedrijven veel lastiger om obligaties in de markt te zetten.

Niet alle debiteuren zullen evenveel pijn voelen. Er zullen nieuwe crediteuren op de markt verschijnen. Sommige Japanse banken hebben de stap naar verluidt al genomen, maar zij zijn niet in staat iedereen van leningen te voorzien. Het gevolg is dat sommige bedrijven failliet zullen gaan. Andere bedrijven zullen in actie moeten komen, door personeel te ontslaan, dividenduitkeringen op te schorten, filialen te sluiten en kosten te besparen.

Minder kredieten voor speculanten lijkt een gezonde correctie. Maar het is niet zo gezond als levensvatbare bedrijven kopje-onder gaan door een tekort aan kredieten. Dat zou van de bedrijfsschulden een groter probleem maken, dat zich niet tot het bedrijfsleven zal beperken. Het openhouden van deze kredietlijnen moet hoog op de agenda komen van de wereldleiders die dit weekeinde bijeenkomen in Washington.

John Foley

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com