Turkije biedt VS bemiddeling aan

De Turkse premier Erdogan heeft aangeboden om te bemiddelen tussen de Verenigde Staten en Iran in het conflict over het nucleaire programma van Teheran. Volgens Erdogan vormt de overwinning van Barack Obama in de Amerikaanse presidentsverkiezingen een kans om de impasse tussen Washington en Iran te doorbreken. „Ik denk dat we erg nuttig kunnen zijn”, aldus Erdogan vandaag in een vraaggesprek met The New York Times.

Tijdens de verkiezingscampagne zei Obama enige malen directe besprekingen, zij het onder bepaalde voorwaarden, niet uit te sluiten. Dat zou een koerswijziging inhouden ten opzichte van de strikte koers van de vertrekkende president Bush. Iran stelt dat zijn nucleaire programma vreedzaam is. Maar volgens de VS wil Teheran een atoombom ontwikkelen. De Verenigde Naties hebben Iran eerder al sancties opgelegd.

Op voorhand lijken er wel kansen voor een succesvolle bemiddeling door Turkije. Het land is lid van de NAVO en heeft goede betrekkingen met de VS. Sinds 2002, toen de AK-partij van Erdogan de verkiezingen won, heeft Turkije meer aandacht voor de betrekkingen met zijn buurlanden in het Midden-Oosten.

Turkije bemiddelt inmiddels min of meer succesvol tussen Syrië en Israël. In het conflict tussen Iran en de VS neemt Ankara een tussenpositie in. Met Washington wantrouwt het Irans nucleaire ambities. Daar staat tegenover dat het Teheran niet al te hard wil aanpakken omdat dat, aldus veel Turkse waarnemers, alleen maar de positie van hardliners in Teheran versterkt. Bovendien ontvangt Turkije veel van zijn energievoorraden uit Iran.

Binnenslands zou bemiddeling goed vallen. Veel Turken zien hun land als erfgenaam van het Ottomaanse Rijk. Turkije zou, zo vinden zij, een rol moeten vervullen als regionale grootmacht, omdat die goed aansluit bij het – in hun ogen – illustere verleden van dit land. Of Iran op Turkse bemiddeling zit te wachten, is een andere vraag. In het verleden heeft Iran bemiddeling steeds afgewezen.