Senaat: centrale rol premier

De voltallige Eerste Kamer steunt het wetsvoorstel waarmee de premier een grotere rol krijgt bij de financiën van het Koninklijk Huis. Eerdere twijfels of de premier in strijd met de Grondwet te veel macht zou krijgen, zijn weggenomen.

Dat bleek gisteren in de Eerste Kamer bij een debat over de Wet financieel statuut Koninklijk Huis. De wet beoogt dat er meer openheid komt in de kosten van het koningshuis. De jaarlijks ruim 100 miljoen euro staat nu op begrotingen van ministeries. De wet regelt dat ministers voortaan declareren „door tussenkomst” van de minister-president. Met zijn coördinerende rol kan er inzichtelijker verantwoording worden afgelegd. De Tweede Kamer drong hier op aan. Er was al jaren kritiek op het gebrek aan openheid over de financiën van het koningshuis.

Bij debatten in de Tweede Kamer werd de nieuwe rol echter uitgelegd als „een aanwijzingsbevoegdheid”. Premier Balkenende zei ministers aanwijzingen te kunnen geven. Dit verdraagt zich niet met de Grondwet, waarin staat dat de premier niet meer macht heeft dan andere ministers. Hij is een ‘primus inter pares’, een eerste onder gelijken. Staatsrechtgeleerden waren daarom kritisch over de uitleg van Kamerleden en de premier. Maar Balkenende had gisteren weinig moeite de senaat te overtuigen dat de Grondwet overeind blijft. Dat hij aanwijzingen zou kunnen geven, nam hij terug. Daarmee had hij bedoeld dat hij collega’s om informatie kan vragen. En bij eventuele problemen beslist de hele ministerraad.