'Regering oordeelt harder over Hamas dan over Israël'

Vriendschap met Israël is goed, zegt Femke Halsema. Maar daar hoort ook kritisch vermogen bij. „Je ziet een eindeloze toename van eenzaamheid en isolement in het gebied.”

Ze noemt het een „ongelooflijk” beladen onderwerp, Israël en het conflict in het Midden-Oosten. Voorzitter Femke Halsema van de GroenLinks-fractie in de Tweede Kamer merkt het als zij er op de televisie uitspraken over doet. „Ik ontvang scheldbrieven omdat ik heb gepleit voor een gesprek met een regering waarin ook Hamas is vertegenwoordigd. Je wordt al snel geschaard onder de mensen die vinden dat Israël geen bestaansrecht heeft.”

Het is van beide kanten een „geïdeologiseerd debat, terwijl redelijk denken zo gewenst zou zijn”, zegt Halsema. Ook zij vindt dat Israël het recht heeft zichzelf te beschermen. „Het land bevindt zich in een vijandige omgeving. Als je naar het antisemitisme in Iran kijkt, dan is dat virulent en buitengewoon bedreigend. Ik heb er in grote mate begrip voor dat Israël soms drastische stappen neemt. Maar dat neemt niet weg dat Israël ook moet worden beoordeeld als een bezettende macht.”

Daar zit Halsema’s belangrijkste kritiek op het beleid van de Nederlandse regering. Die heeft nog altijd niet „verinnerlijkt wat het lijden betekent onder zo’n langdurige bezetting”. Er wordt met twee maten gemeten, vindt ze. „De hardheid waarmee terecht over het optreden van bijvoorbeeld Hamas wordt geoordeeld, staat in geen verhouding tot het oordeel dat wordt geveld over Israëlisch optreden.”

Dat vindt zij des te teleurstellender omdat minister Verhagen van Buitenlandse Zaken het mensenrechtenbeleid centraal heeft gesteld. Maar Nederland laat als het over Israël gaat „heel veel gebeuren”, zegt Halsema. Sterker nog, het „heeft een beschamende staat van dienst”.

De Nederlandse houding is volgens haar voor een belangrijk deel terug te voeren op de geschiedenis. „Het is ons schuldgevoel en ons gevoel van solidariteit. We willen bewijzen dat we bevriend zijn met Israël. Dat vind ik goed, maar bij vriendschap hoort ook het vermogen om kritisch te zijn. Je ziet een eindeloze toename van eenzaamheid en isolement in het gebied.”

Halsema vindt dat Israël „met zachte hand” moet worden gedwongen internationale afspraken na te leven. „Dat betekent het beëindigen van de bezetting van de Westelijke Jordaanoever, het stopzetten van de nederzettingenpolitiek en het afbreken van de muur. Gaza is de grootste gevangenis ter wereld, daar mag je niet lichtzinnig over oordelen.” Het gaat om het vinden van „praktische oplossingen”. Wat daar in elk geval niet bij hoort, is „om christelijk-religieuze redenen de ondeelbaarheid van Jeruzalem bepleiten”, zegt ze. „Dat is in strijd met het internationaal recht”.