Fed rekt grenzen van missie te ver op

Wat is een bank nu eigenlijk? De Federal Reserve (de Fed, het federale stelsel van Amerikaanse centrale banken) hanteert een steeds vrijere definitie om vast te stellen welke bedrijven in aanmerking komen voor banklicenties en toegang kunnen krijgen tot overheidskredieten. Zakenbanken, spaarbanken en zelfs de in problemen verkerende autofinancier GMAC hebben zich al aangemeld. In zijn jongste tournure zegt de Fed dat creditcard- en reisfirma American Express (AmEx) zichzelf ook een bank mag noemen. De Amerikaanse belastingbetaler zou dat nog wel eens kunnen bezuren.

De stap lijkt een geweldige opsteker voor AmEx. Het concern moet weliswaar meer toezicht van de Fed accepteren, maar krijgt in ruil daarvoor toegang tot het hele scala aan kredietfaciliteiten van de centrale bank, waar AmEx door creditcardvorderingen gedekte obligaties kan inbrengen als onderpand voor goedkope leningen. Dat is belangrijk, want de markt voor zogenoemde ‘gesecuritiseerde’ creditcardschulden is in oktober vastgelopen, waardoor het voor creditcardmaatschappijen lastiger is geworden hun activiteiten te bekostigen.

De Fed heeft eveneens zijn gebruikelijke wachttijd van dertig dagen terzijde geschoven, zodat AmEx in de gelegenheid is vóór de deadline van 14 november een verzoek in te dienen voor een kapitaalinjectie uit het door het ministerie van Financiën ingestelde noodfonds.

Maar voor de Amerikaanse belastingbetaler lijkt de stap van de Fed riskant. De centrale bank heeft zich al buiten haar toezichthoudende mandaat begeven met haar redding van verzekeraar American International Group, ter waarde van 152 miljard dollar. De verliezen bij de grote financieringsdivisie van dat concern leken dat noodzakelijk te maken, maar de operatie verdiende geen schoonheidsprijs. De voordelen van het gunnen van overheidsbescherming aan een creditcardmaatschappij, die geen systeemrisico’s met zich meebrengt en al langer dan een jaar een gestage achteruitgang van haar kredietportefeuille rapporteert, liggen minder voor de hand. De stap kan andere soorten financiële instellingen er eveneens toe bewegen de bescherming van de Fed op te zoeken.

Toegegeven, de krapte aan beschikbare consumentenkredieten hindert de Amerikaanse economie. De stap van de Fed kan dus zinvol zijn, als hij ertoe bijdraagt dat AmEx kredieten blijft verstrekken. Dat is echter geen uitgemaakte zaak, want banken hebben hun nieuwe kapitaal tot dusver vaak vastgehouden of gebruikt voor overnames. Als de Fed AmEx en andere bedrijven toestaat dat ook te doen en de belastingbetaler tegelijkertijd laat opdraaien voor problemen met de consumentenkredieten, zijn de daarmee samenhangende gevaren duidelijk.