De president 'wil niets' maar moet van alles

corstens.jpgDe Hoge Raad heeft een nieuwe president, raadsheer Geert Corstens. Vorige week vrijdag gaf hij bij zijn installatie zijn visitekaartje af met een lange rede. Er is deze keer meer reden om op te letten wat de nieuwe president zegt (en wie hij is) dan in voorgaande jaren. De cassatierechtspraak gaat waarschijnlijk ingrijpend veranderen. En Corstens is geen president geworden omdat hij ‘aan de beurt’ is, zoals gebruikelijk. Deze president is jonger, blijft dus langer en moet grote veranderingen begeleiden.

Die staan te lezen in dit rapport. Het komt erop neer dat de Hoge Raad, gedwongen door de overdaad aan vooral strafzaken, moet gaan selecteren “aan de poort”. Dat betekent dus ook regie voeren en daarmee meer zelf bepalen wat er wel en niet belangrijk is. De Hoge Raad zal dus dus uit de schaduw komen - de president gaat rechtspolitiek bedrijven. Van intern juridisch geweten van de rechterlijke macht naar rechtsvormer, ook voor publieke kwesties. Niet iedereen kijkt daar naar uit. Lees wat Ton Hartlief van het NJB daarover schreef.

De belangstelling voor de hoogste rechters zal daarmee dus automatisch toenemen. Dat is nieuw. De rechterlijke macht is juist graag anoniem - bij een zitting staat er nooit een naambordje voor de rechter. Vrouwe Justitia is blind. En dus onafhankelijk en professioneel.

Corstens wordt mogelijk de eerste president van de Hoge Raad die ook buiten de rechterlijke macht en de bestuurlijk-politieke bovenlaag publieke bekendheid zal verwerven.

In zijn rede benadrukt Corstens echter traditionele waarden als objectiviteit en neutraliteit, typisch rechterlijke eigenschappen. ,,In zekere zin wil de rechter niets”, zegt Corstens. Dit in tegenstelling tot de politicus. De opdracht van de rechter is ‘rechtvaardigheid’ produceren voor het individu en daarbij de rug recht houden. Ingaan tegen “ferme in de samenleving verwoorde opvattingen” hoort daarbij. Niet meewaaien, niet meebuigen maar juist rechtop staan en zo zorgen voor stabiliteit in de samenleving. Dat is wat de rechter moet doen. ‘De plicht om te mishagen’ - le dévoir de deplaire. De nieuwe president is alvast niet bang.

Reageren? Argumenteren en nuanceren verplicht