'Boer betalen voor landschap'

Boeren moeten langdurig financieel worden ondersteund om waardevolle cultuurlandschappen te beschermen. Dat adviseert een taskforce onder leiding van voorzitter Rinnooy Kan van de Sociaal-Economische Raad vandaag aan minister Verburg (LNV, CDA).

De vergoedingen zijn nu te laag om boeren te bewegen hun agrarische productie te staken, aldus het advies Landschap verdient beter! Rijk en provincie moeten daarom meer geld beschikbaar stellen. Voor verfraaiing van het boerenland en bestrijding van de ‘verrommeling’ is jaarlijks „maximaal” 600 miljoen euro nodig. Dat is onder meer bestemd voor aanplant van heggen en houtwallen, aanleg van poelen en fietspaden en behoud van monumentale boerderijen.

De taskforce doet ook voorstellen om het geld bij elkaar te krijgen. Het Rijk kan aardgasbaten gebruiken om het boerenland in de twintig nationale landschappen te beschermen en om stukken landschap te compenseren die door infrastructurele werken verloren zijn gegaan. Ook kan winst uit woningbouw worden gebruikt voor steun aan landschap, door dit als voorwaarde te koppelen aan toestemming voor de bouw. Verder bepleit de taskforce een planbatenheffing, bijvoorbeeld wanneer de waarde van een recreatiewoning stijgt door permanente bewoning toe te staan, voor het landschap. Dat geld moet wel in de directe omgeving worden besteed. „Het is moeilijk uit te leggen dat een nieuwbouwwijk in Rotterdam financieel zou bijdragen aan herstel van een Friese houtwal.”

Agrariërs bezitten het meeste Nederlandse platteland. Het is beter hen als eigenaren te steunen, vindt de commissie, dan de grond te verkopen aan private landschapsorganisaties of beleggers. „Eigendom, ondernemerschap en exploitatie in één hand leveren meer betrokkenheid op.”

Minister Verburg is blij met de „waardevolle inzichten” uit het advies, waaronder de centrale rol voor de boer. „Boeren zijn de auteurs van het Nederlandse landschap. Zij leven ervan en zijn dus als geen ander gemotiveerd het landschap mooi te houden.”

Lees het advies op nrc.nl/binnenland