Financiële steun op een slimme manier

Michiel Mulder (39) uit Enschede wil zijn vriendin Carolien (22), met wie hij niet samenwoont, financieel bijstaan, zodat zij haar studie kan afronden. Sinds kort krijgt ze geen studiefinanciering meer. „Met een zuinige levensstijl is mijn salaris voldoende om het gat in haar begroting te dichten”, schrijft Mulder. „Maar hoe regel je zoiets, en wat zijn de kosten?”

De Belastingdienst staat niet toe dat aan iemand voor niets geld wordt geleend. De lenende partij moet rente betalen, ongeacht de relatie tot de geldverschaffer. Als er geen rente wordt betaald, ziet de fiscus de lening als een schenking en moet de ontvanger schenkingsrecht betalen. Alleen als het tegoed direct opeisbaar is, dat wil zeggen als de lener op elk gewenst moment het geld kan terugbetalen, is geen rente verschuldigd. Daarvan lijkt hier geen sprake te zijn: als Carolien zoveel geld had, hoefde ze het niet te lenen.

De fiscus wil wel enige coulance betrachten over de hoogte van de rente als het om een lening tussen familieleden gaat. Tussen Michiel en zijn vriendin bestaat wettelijk gezien geen relatie. Ze zijn niet getrouwd, wonen niet samen en hebben geen samenlevingscontract. Als Michiel met een lening in het levensonderhoud van zijn vriendin wil voorzien, zal zij hem een marktconforme rente moeten betalen.

Stel, zegt kandidaat-notaris Lisette Nijkamp van VAD Notarissen in Rotterdam, dat een lening maandelijks 1.500 euro bedraagt, ofwel 18.000 euro per jaar. Bij een rente van 6 procent zou de ontvangende partij dan jaarlijks 1.080 euro rente moeten betalen. De geldverschaffer zou kunnen overwegen de ontvanger die rente kwijt te schelden. Het zou dan om een schenking gaan, maar omdat daarvoor een vrijstelling geldt van 2.688 euro, zou de ontvanger hierover geen belasting hoeven te betalen.

Het verdient aanbeveling een afspraak als deze vast te laten leggen bij de notaris. Zo kunnen er in het geval van verbreken van de relatie of van overlijden van één van beide partijen geen onduidelijkheden ontstaan. Bovendien kent een notaris de addertjes onder het gras, zegt Nijkamp. In een notariële akte kun je bijvoorbeeld vastleggen wat er moet gebeuren als de ontvangende partij failliet gaat, onder curatele wordt gesteld of wanneer ze zou emigreren. Ook kan worden afgesproken op welk moment de ontvanger begint met afbetalen, in dit geval bijvoorbeeld wanneer Carolien haar eerste baan krijgt. Haar vriend, van zijn kant, kan laten optekenen wat er met de schuld moet gebeuren in het geval hij overlijdt.

Mochten Michiel en Carolien te zijner tijd besluiten te trouwen, dan verandert de situatie. Als ze trouwen in gemeenschap van goederen, valt de vordering in de gemeenschap, dat wil zeggen dat de schuld dan feitelijk niet meer bestaat. Als ze op huwelijkse voorwaarden trouwen, blijft de vordering bestaan. De echtgenoot kan ervoor kiezen het geld te schenken aan zijn vrouw. Hij kan haar de vordering dus kwijtschelden.

Marike Kerbert