'Te weinig klassiek in Utrecht'

Sinds een tijdelijke concertzaal het oude Muziekcentrum Vredenburg vervangt, gaat het niet goed in Utrecht.

Kasper Jansen

De NPS twijfelt of het moet doorgaan met serie ‘De Vrijdag van Vredenburg’ in het toekomstige Muziekpaleis in Utrecht, dat in 2012 moet worden geopend. Die twijfel komt bovenop de vele problemen van de tijdelijke Utrechtse concertzaal Vredenburg Leidsche Rijn, zoals teruglopend bezoek en een fors financieel tekort. Vredenburg is co-producent van de succesvolle concerten van Avro, NPS en Tros die worden gegeven door het Muziekcentrum van de Omroep, en wekelijks live zijn te beluisteren op Radio 4. De NPS steekt er per jaar ruim 5 miljoen euro in.

In een brief aan het Utrechtse gemeentebestuur zegt de NPS dat het aandeel van de klassieke muziek in de programmering van Vredenburg Leidsche Rijn slinkt. Ook de plannen van het toekomstige Muziekpaleis – vijf zalen voor allerlei soorten muziek – duiden volgens de NPS op een marginale positie voor de klassieke muziek. De klassieke muziek zal volgens de NPS uit niet veel meer bestaan dan de eigen concertserie, waardoor Utrecht steeds minder ‘the place to be’ is voor klassieke muziekliefhebbers.

Atze Sytsma, interim-directeur van het bijna een jaar geleden geopende Vredenburg Leidsche Rijn, reageert laconiek op de twijfels van de NPS. „Ik ben er zeker van dat serie hier wordt voortgezet, vertrek is niet aan de orde. De omroep heeft respect voor de verbeteringen die we hebben gerealiseerd en waaraan we verder werken. Ook wordt gekeken hoe de akoestiek beter kan. We gaan praten over de wensen van de omroep.”

Sytsma is sinds een maand interim-directeur van Vredenburg Leidsche Rijn. Hij is de tijdelijke opvolger van directeur Ed de Haan, die wegens de vele problemen met stress is vertrokken. Sytsma’s eerste indruk is dat het slechte imago van de in december vorig jaar in gebruik genomen ‘Rode Doos’ op een desolaat terrein langs de A2 achterloopt bij de feiten.

„De tijdelijke zaal was niet op tijd klaar. Daarom moesten we eerst tijdelijk naar de Central Studios. De ‘Rode Doos’ had kinderziektes. De toegankelijkheid was slecht, de foyers waren kaal, de akoestiek was nog in ontwikkeling. Dat beeld is blijven hangen, terwijl er inmiddels veel is verbeterd. Ook met het parkeren en het openbaar vervoer zal het beter gaan.”

Het treurige imago van Vredenburg heeft inmiddels geleid tot minder concerten en fiks lagere bezoekersaantallen. Volgens Sytsma zijn die cijfers enkele tientallen procenten lager dan in het anderhalf jaar geleden gesloten muziekcentrum Vredenburg in de Utrechtse binnenstad. De kosten van de ‘Rode Doos’ vielen hoger uit, er is nu een tekort van tegen de drie miljoen euro per jaar op een budget van 11 miljoen. Het oude Vredenburg speelde quitte.

Er was veel verloop onder het personeel, ook adjunct-directeur Dick te Winkel is weg. Sytsma: „De negatieve ontwikkelingen deden een behoorlijk beroep op het incasseringsvermogen en leidden tot ziekteverzuim en minder moreel in de troep. Maar dat geldt niet voor Leeuwenbergh, de tijdelijke kleine zaal in de voormalige kerk in de Utrechtse binnenstad met 250 plaatsen. Dat loopt goed.”

Sytsma put hoop uit een pas benoemde commissie van externe deskundigen. De leden zijn ervaren in management, programmering, marketing en sponsoring. Ze gaan zo snel mogelijk adviseren hoe het beter kan, al in het seizoen 2009-2010. „We kijken samen ook naar de programmering. Misschien moeten we het alleen beter verkopen en het prettiger maken. Janine Jansen gaat voor haar festival in december vijf dagen een tent neerzetten, die in ieder geval een maand blijft staan. We gaan zien of die tent kan blijven.”