Niet zo lekker, ziek, opstartproblemen...

De Nederlandse schaatssters vielen tegen bij de eerste wereldbekerwedstrijden.

De Tsjechische Sáblíková is juist vooruitgegaan en was superieur op de 3.000 meter.

Verlegen giechelend haalt Martina Sáblíková haar schouders op, een half uurtje nadat ze iedereen vernietigend heeft verslagen bij de eerste wereldbekerwedstrijd op de drie kilometer in Berlijn. Is zij de nieuwe heerseres van het vrouwenschaatsen? „Dit was pas de eerste wedstrijd van het seizoen, de anderen zullen nog wel beter worden”, houdt de 21-jarige Tsjechische zich op de vlakte. Verbaasd over de tegenvallende prestaties van TVM-concurrentes als Paulien van Deutekom, die op de 1.500 meter degradeerde naar de B-groep en zich vervolgens ziek afmeldde, en Ireen Wüst, die dit seizoen nog geen goede race schaatste? „Bij de EK en WK zullen ze er zeker weer staan.”

Haar trainer Petr Novák trekt wél conclusies na de eerste internationale confrontatie. „Het verschil op de drie kilometer is nog nooit zo groot geweest”, constateert hij. Sáblíková sloeg na een technisch ijzersterke race in 4.03,70 een gat met de rest dat deed denken aan de beste tijden van Gunda Niemann, die jarenlang de gewoonte had om in het Berliner Sportforum de concurrentie meteen te demoraliseren voor de rest van het seizoen. „Martina heeft zich dit jaar weer verbeterd”, glundert Novák.

In een trainingskamp in Inzell toonde Sáblíková, eerder wereldkampioene op drie (2007) en vijf kilometer (2007 en 2008), al in oktober dat ze dit jaar op de korte afstanden progressie heeft geboekt. „Ik ben misschien nog meer tevreden over haar 1.500 meter van vrijdag dan over de drie kilometer”, zegt Novák. „Met vermoeide benen reed Martina toch 1.59, slechts anderhalve seconde achter de beste tijd. Ze kan dit jaar veel beter openen. Ook op de 500 meter is ze sneller. Een doel is om dit jaar onder de 40 seconden te duiken.”

Gecombineerd met haar unieke stayerskwaliteiten lijkt Sáblíková op dit moment de beste allroundster van allemaal. Toen ze in 2007 op de buitenbaan van Collalbo met een magistrale vijf kilometer Ireen Wüst net van de Europese titel afhield, werd dat vooral gezien als een toevalstreffer. Novák waakt voor te hoge verwachtingen maar sluit niet uit dat er meer allroundtitels zullen volgen. „De Olympische Spelen van Vancouver 2010 tellen voor ons het zwaarst. Maar dit seizoen zijn het EK en WK allround zeker een doel.”

Sáblíková treft het dat het niveau bij de allroundsters de laatste jaren nauwelijks is verbeterd. In de vorige olympische cyclus naar Turijn 2006 zweepten Anni Friesinger (31) en Cindy Klassen (29) elkaar op naar grote hoogten. De Duitse kampte vervolgens met een burn-out en koos voor de sprint. De Canadese presteerde wisselvallig en kwam nooit meer in de buurt van haar recordreeks bij het WK allround van 2006 in Calgary. Beide toppers kampen dit jaar met blessureleed en komen op z’n vroegst de tweede seizoenshelft in actie, waarschijnlijk vooral op de sprint en middenafstand.

In Berlijn was achter Sáblíková alleen de Japanse Masako Hozumi (22) op de derde plaats (4.07,92) een nieuw gezicht. Om haar heen de vertrouwde dertigers Daniela Anschutz, Kristina Groves, Claudia Pechstein en Renate Groenewold, die geen van allen in de buurt kwamen van hun eigen beste niveau ooit. „Ik vind niet dat je nu meteen kunt concluderen dat het niveau minder hoog is dan een paar jaar geleden”, zegt Groenewold. „Op de 1.500 werd vooral door de Canadese meiden heel hard gereden. En Sáblíková komt op de drie kilometer toch in de buurt van het baanrecord.”

De houdster van het baanrecord (4.02,44) en tweevoudig winnares van olympisch zilver eindigde zelf in 4.08,58 als zesde. „Ik ben deze week ziek geweest en moest antibiotica nemen”, verklaarde Groenewold. „Het tankje was leeg in de laatste twee ronden.” Niet verontrust, ook omdat eerder al haar ploeggenotes Van Deutekom en Wüst tegenvielen op de 1.500 meter? „Ík ben niet verontrust. En ik moet alleen naar mezelf kijken.”

Net als TVM-coach Gerard Kemkers – „Ik houd alle vertrouwen in Paulien en Ireen” – denkt Groenewold dat het goed zal komen met Van Deutekom en Wüst, de nummers één en twee van het WK allround 2008. Ook al reden beiden in oktober in Inzell niet sterk en lijken de NK afstanden van vorige week, waar Van Deutekom twee titels behaalde, veel kracht te hebben gekost. „Paulien heeft een plausibele reden waarom het in Berlijn niet ging, ze voelt zich niet lekker. En Ireen heeft elk jaar opstartproblemen.”

Petr Novák wil niet ingaan op eventuele problemen bij TVM. „Ik weet niet hoe ze precies hebben getraind.” Twee jaar geleden reed hij zonder sponsors met een busje jonge Tsjechen naar Berlijn, om Sáblíková te zien verliezen van de TVM-vrouwen. De rijkste schaatsploeg ter wereld kwam er afgelopen weekeinde bij de vrouwen niet aan te pas.

In het verleden had assistent-coach Geert Kuiper van TVM kritiek op de in zijn ogen te harde aanpak van Novák. Sáblíková zou volgens Kuiper geen lange carrière hebben. „Martina maakt minder uren per maand dan haar concurrenten”, zegt Novák, die zijn groepje van zes sporters inmiddels vervoert in een BMW 525. „Afgelopen zomer heeft ze maar 800 kilometer gefietst, ze heeft nog volop reserves. En Martina rijdt altijd en overal goed. Bij TVM gaat het op en af.”