Leegstand is zonde! Maak van 't Paleis op de Dam...

Morgen wordt het Paleis op de Dam ‘ter beschikking gesteld aan de Koningin’.

Een grote misser: maak het het laatste bastion van de onderbuik van Amsterdam.

Amsterdam wordt schoongeveegd. Poolse bouwvakkers renoveren oude volkswijken zoals de Pijp, de Indische Buurt en de Baarsjes; de ooit ruige en roestige haventerreinen worden keurige artistieke broedplaatsen. En nu maakt Amsterdam zich op voor haar laatste facelift, een correctie van haar schaamstreek. De Wallen, het Damrak en het Rokin worden ‘ontloederd’. Project 1012 is de codenaam voor de operatie die er een sjiek winkelgebied van moet maken. Hoogwaardige horeca, hippe boetiekjes, internationale winkelketens met allure. Weg met de neon, een wereldstadwaardige entree luidt het motto, een Bijenkorf van Centraal Station tot Dam.

Waarschijnlijk zal deze operatie door geldgebrek en poldermodder uitdraaien op een lomp compromis. Het centrum van Amsterdam zal verworden tot niks meer dan het bourgeois centrum van iedere West-Europese stad. Een steriel Schiphol-style openluchtmall op aangeven van de Zara, de H&M en de WE. Welcome to Amsterdam: See, Buy, Fly.

De stad is de etalage van de beschaving. Maar is Amsterdam wel de Bijenkorf? Een politiek-culturele castraat, een hautaine eunuch aan het IJ?

Terwijl de stad wordt doodgeknepen als een zieke mus, overwegen ze in Den Haag een gemene trap na. Dinsdag wordt door de Senaat besloten om het symbool van onze ooit machtige wereldstad, het Paleis op de Dam, te schenken aan de meest truttige, niet-Amsterdamse familie van ons land: de Koninklijke Oranjes.

Het voormalige stadhuis van Jacob van Campen – dat in de zeventiende eeuw te boek stond als het achtste wereldwonder, zal dan definitief de stille zwarte doos zijn die het nu is. De Ka’aba waar toeristisch Amsterdam zijn stille omgang rond maakt.

Stop die vertrutting. In plaats van een vorstelijke pied-à-terre wensen wij voor Amsterdam een Stadhuis van de Drift, een centrum van friet, tieten en bier, van mateloze geilheid en roes.

Behoud het gebouw voor wat we allemaal officieel verafschuwen, maar waar we diep van binnen naar smachten. Niet voor niks is de natuurlijke habitat van het Paleis de neon, de sex, de hasj en de gruizigheid.

Maak van het gebied tussen de Nieuwezijds Voorburgwal en de Oudezijds Achterburgwal een toeristisch lowbudgetparadijs, geregeerd door de ongereguleerde markt. Geef het een juridische status vergelijkbaar met die van Macau bij China. Dat is goed voor de branding van de stad, goed voor de lokale middenstand, goed voor de miljoenen toeristen, en daarmee weer goed voor de stad.

Geef het paleis terug aan datgene wat van een stad een metropool maakt, een kermis voor stedelijke exhibitionisten en stiekeme provincialen. Laat het een monument zijn voor de acceptatie van de schaduwkanten van de stad.

Amsterdam is vrijheid. Die vrijheid lokte Franse hugenoten en trekt provinciale kunstenaars en Britse hooligans. Met een Stadhuis van de Drift is Amsterdam opnieuw een potentiële kraamkamer voor genialiteit, vernieuwingsdrang en onstuimigheid. Een baken van vertrouwen in de vrije ontwikkeling van de mensheid.

Joost Janmaat (31), Christian Ernsten (28) en Christaan Fruneaux (31) zijn de oprichters van denk- en actietank ‘Partizan Publik’ die intervenieert in steden.