Familieruzies

Afgelopen week hebben 29 moslimgeleerden en 29 katholieke theologen drie dagen gediscussieerd in Rome. De islamitische delegatie wilde de paus overhalen om openlijk te erkennen dat islam en christendom gemeenschappelijke wortels hebben en fundamentele waarden delen. Benedictus XVI kwam hen een stukje tegemoet, maar toonde zich een harde onderhandelaar.

Vorig jaar schreven 138 islamitische wetenschappers, van wie de meesten in het Westen werken, een open brief onder de titel A Common Word. Daarin citeren zij passages uit de Koran waaruit zou blijken dat christenen en moslims dezelfde god aanbidden en gehouden zijn de andere religie vriendschappelijk te bejegenen. Aanleiding waren de rellen rond de Deense cartoons en de rede van Benedictus aan de universiteit van Regensburg in 2006. Daarin zei de paus dat moslims een irrationeel godsbeeld hebben.

De initiatiefnemers vinden dat de wereldvrede afhangt van toenadering tussen de twee grootste godsdiensten. Er zijn zo’n 2 miljard christenen – van wie ruim 1 miljard katholieken – en 1,3 miljard moslims. Volgens de briefschrijvers kreeg Mohammed dezelfde waarheden te horen als eerder waren geopenbaard aan joodse en christelijke profeten, onder wie Jezus. Enkele ondertekenaars vinden het al te gemakkelijk voor extremistische moslims om in de media een verwrongen beeld te geven van de islam. Zij willen een gemeenschappelijk orgaan dat met gezag kan spreken namens de islamitische hoofdstroom.

Van christelijke zijde kwamen positieve reacties, onder meer van de aartsbisschop van Canterbury. Het Vaticaan was niet meteen bereid punten van overeenkomst te erkennen. Toch heeft de paus donderdag een moslimdelegatie ontvangen. Hij is bereid tot een gesprek, maar heeft eigen prioriteiten. Eén daarvan is vrijheid van godsdienst. In sommige landen met een islamitische meerderheid worden christelijke minderheden onderdrukt. De paus noemde deze week iedere vorm van geloofsvervolging onaanvaardbaar. Hij zei ook: „Moslims en christenen hebben uiteenlopende opvattingen over God, maar zijn leden van één familie.”

Seyyed Hossein Nasr, een Iraanse islamoloog die doceert in Washington, zei dat zowel christenen als moslims geloven in godsdienstvrijheid. Hij voegde eraan toe: „Wij, moslims, staan in ons midden geen agressief zendingswerk toe dat ons geloof vernietigt in naam van de vrijheid. Dat zouden christenen in onze situatie ook niet doen.”