Barack Obama is realistisch over crisis

De recente stijging van de Amerikaanse werkloosheid zet Barack Obama extra onder druk om doortastend op te treden als hij in januari de macht overneemt. Alleen al de afgelopen twee maanden zijn in de VS meer dan een half miljoen banen verloren gegaan, aldus regeringscijfers die vrijdag bekend werden gemaakt. Economen denken dat het werkloosheidspercentage, dat nu op 6,5 procent staat, de 8 procent kan overstijgen tegen de tijd dat Obama wordt ingezworen. Dat zou hem de steun kunnen opleveren die hij nodig heeft om een controversieel beleid door te voeren. Maar de noodzaak om de toenemende economische paniek te bezweren kan hem er ook toe verleiden te veel te willen doen.

Omdat de werkloosheid een indicator is die pas in een laat stadium reageert op economische malaise, is er weinig dat Obama nu meteen kan doen om de trend een halt toe te roepen. Stimuleringsmaatregelen via de belastingen doen er vaak pijnlijk lang over om de vraag zodanig te stimuleren dat bedrijven weer werknemers in dienst gaan nemen. Maar Obama kan een paar intelligente stappen zetten om de pijn van de werklozen te verlichten en de economie rechtstreeks te stimuleren, zoals het verhogen en uitbreiden van de werkloosheidsuitkeringen. Het traditionele bezwaar tegen dergelijke stappen, dat ze een prikkel zouden vormen om niet te gaan werken, overtuigt in de huidige omstandigheden niet.

Maar zelfs zo’n doorgaans controversiële maatregel verbleekt in het zicht van de problemen waarop Obama zou kunnen stuiten, zeker nu het nieuws over de werkgelegenheid en de economische groei nog somberder wordt. Paniekerige Amerikanen hebben hun ‘innerlijke Keynes’ omarmd en roepen al op tot grote, stoutmoedige gebaren in de trant van wat Roosevelt in gang heeft gezet om de Grote Depressie het hoofd te bieden. Nu de Republikeinse oppositie tegen grootschalige economische interventies grotendeels in diskrediet is geraakt door de ruimhartige omhelzing door de regering-Bush van financiële reddingsoperaties en nationalisaties, kunnen conservatieven niet langer zo goed als voorheen hun traditionele rol vertolken als rem op te ruim bemeten overheidsprogramma’s.

Toegegeven, een kleine hoeveelheid overdrijving bij de beleidsmaatregelen, die bedoeld zijn om een spiraal van deflatie te voorkomen, mag worden getolereerd. En Obama heeft zijn uiterste best gedaan om de verwachtingen te temperen – door in zijn aanvaardingstoespraak te zeggen dat het misschien wel meer dan één termijn zal duren voor de crisis is overwonnen. Dat soort eerlijkheid is misschien niet prettig om te horen, zeker niet voor degenen die net hun baan kwijt zijn. Maar het is wel een goed begin.

Dwight Cass

Vertaling Menno Grootveld

Voor meer commentaaruit Londen:www.breakingviews.com