Obama wil in eigen stad de Spelen laten beginnen

Barack Obama is de troef van Chicago als kandidaatsstad voor de Olympische Spelen van 2016. Houdt hij begin oktober 2009 vrij voor een trip naar Kopenhagen?

Ward op den Brouw

Chicago is een van de vier overgebleven kandidaten om de Olympische Spelen van 2016 te organiseren, met Tokio, Rio de Janeiro en Madrid. Was er betere reclame denkbaar voor de Amerikaanse stad dan afgelopen week, met de overwinningsspeech van de nieuw gekozen president van de Verenigde Staten in Grant Park in Chicago? Die beelden gingen de wereld over.

Lang voordat hij werd gekozen, zette Barack Obama zich al in voor de olympische kandidatuur van ‘the windy city’, als inwoner van de stad en als senator van Illinois. De Amerikaanse journaliste Juliet Macur beschreef deze week in The New York Times hoe Obama in juni van dit jaar op een bijeenkomst sprak in Chicago nadat de stad met Madrid, Rio en Tokio was doorgedrongen tot de shortlist voor 2016. „Jullie moeten wel weten dat ik dan net aan het einde ben van mijn tweede ambtstermijn als president”, zei Obama. Gejuich. Hij zag zichzelf als president al het denkbeeldige Olympisch Stadion in Washington Park binnenlopen, op een steenworp afstand van zijn huidige woning, en ten overstaan van de hele wereld de Olympische Spelen voor geopend verklaren: „Let the Games begin.”

De organisatoren van de kandidatuur van Chicago 2016 hopen vurig dat Obama volgend jaar oktober naar Kopenhagen gaat, om het succesvolle voorbeeld te volgen van Tony Blair en Vladimir Poetin. Drie jaar geleden lobbyde de toenmalige premier van Engeland in Singapore vlak voor de beslissende stemming van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) voor Londen als olympische stad, en de toenmalige president van Rusland deed vorig jaar in Guatemala-Stad hetzelfde voor Sotsji, aan de Zwarte Zee. Londen kreeg de Zomerspelen van 2012 toegewezen, en verraste daarmee Parijs – dat het aan de eindstreep in Singapore zonder president Jacques Chirac moest doen. En Sotsji kreeg mede dankzij Poetins inspanningen de Winterspelen van 2014 toegewezen.

De race naar ‘2016’ is nog betrekkelijk lang. In februari moeten de kandidaatssteden hun bidbook inleveren bij het IOC; in het voorjaar worden de vier steden aan een laatste inspectie onderworpen. D-Day is 2 oktober in Kopenhagen, waar de leden van het IOC de olympische stad van 2016 zullen kiezen.

In Japan werd de verkiezing van Obama als president met gemengde gevoelens ontvangen. Ronduit enthousiast waren ze in Obama, de stad met zo’n 33.000 inwoners vijftig kilometer ten noorden van Kyoto die er trots op is dat de nieuwe president van de VS dezelfde naam heeft. De burgemeester liet weten dat er voor het stadhuis een standbeeld van Obama zal worden geplaatst en dat 4 november voortaan een feestdag zal zijn in de stad aan de Japanse Zee.

Maar in Tokio rinkelden er alarmbellen na de Amerikaanse verkiezingen. Want het succes van Obama zou uiteindelijk wel eens de doodsteek kunnen betekenen voor de kandidatuur van de stad waar in 1964 de eerste Olympische Spelen op Aziatische bodem werden gehouden. „Ik heb de hoofden gezien”, zei een woordvoerder van Tokio 2016 tegen het persbureau Reuters over de geluiden in de Japanse pers over de geslonken kansen als gevolg van het Obama-effect, „maar we moeten niet vergeten dat wij in juni de beste technische evaluatie hebben gekregen van het IOC”.

Hij voegde er aan toe dat Tokio over een mogelijk nog grotere troef beschikt dan Chicago. „Japan heeft een premier die olympiër is geweest, en niet veel landen hebben een regeringsleider met olympische ervaring.” Premier Taro Aso deed mee aan de Spelen van 1976, in Montreal. In de uitslagen van het kleiduivenschieten, met de Nederlander Eric Swinkels als winnaar van de zilveren medaille, vinden we de huidige premier van Japan terug op de 41ste plaats (van de 68 schutters in de uitslag).

Ondanks de presidentiële troefkaart voor Chicago was er de afgelopen week toch een lichtpuntje voor Tokio. Op de website gamesbids.com, die een betrouwbare graadmeter vormt voor hoe de verschillende kandidaatssteden er in de race om de hoofdprijs voor staan, stegen de kansen van Tokio ten opzichte van Chicago, Madrid en Rio de Janeiro, dat de eerste stad in Zuid-Amerika kan worden dat de Zomerspelen mag organiseren.

Op de site die de kanshebbers rangschikt op basis van een groot aantal criteria, heeft Tokio (61.22 punt) de leiding overgenomen van Chicago, dat nu derde staat (58.78), achter Rio (59.73) en voor Madrid (58.63), dat in oud-IOC-voorzitter Juan Antonio Samaranch een belangrijke pleitbezorger heeft. Grootste pluspunten van Tokio, waar gisteren nog een anti-terreuroefening in het kader van 2016 werd gehouden, zijn het compacte gebied waarop de evenementen kunnen worden gehouden, de kwaliteit van de accommodaties (voor sporters en toeschouwers) en de financiële onderbouwing van de plannen, aldus gamesbids.com.

Als IOC-voorzitter Jacques Rogge op 2 oktober 2009 Chicago uit de hoge hoed haalt, al dan niet na bijzondere inspanningen van president Obama, is dat de vierde stad in de VS waar de Spelen worden gehouden, na St.Louis (’04), Los Angeles (’32 en ’84) en Atlanta (’96).