12.000 jaar oud graf van vrouwelijke sjamaan ontdekt

In Israël is een 12.000 jaar oud graf gevonden dat waarschijnlijk aan een soort sjamaan toebehoorde. In het graf werden allerlei als magisch geïnterpreteerde attributen gevonden waaronder meer dan vijftig schildpadschilden en het bekken van een luipaard. Het graf lag op een opvallende plek op een heuvel, ver van de normale grafvelden die de lokale Natufiaanse cultuur in die tijd als eerste cultuur op aarde aanlegde.

De Natufiaanse cultuur, waartoe de sjamaan behoorde, was een unieke pre-landbouwcultuur van mensen die leefden van de jacht, maar wel in dorpen. De archeologen identificeerden de in het graf begraven vrouw als sjamaan omdat veel van de attributen nog altijd een rol spelen in sjamanistische praktijken, waarin de priesterfiguur in trance verre reizen maakt en wijsheid opdoet. Deze vrouw lijkt te hebben geleefd in nauw contact met een soort diergeesten (Proceedings of the National Academy of Sciences, early edition, 3 november).

In het graf lagen behalve de schildpadschilden en het luipaardbekken nog allerlei andere skeletdelen (zie illustratie) en zelfs een losse menselijke voet. Een aantal van deze als magisch beschouwde skeletdelen lagen parallel aan de botten van de vermoedelijke sjamaan: een kleine vrouw, anderhalve meter lang en 45 jaar oud toen ze stierf. De vrouw was ziekelijk en liep waarschijnlijk mank. Maar ze had kennelijk een enorme status, gezien haar grafgiften. De archeologen noemen de bontdieren (marters), koeiestaarten, adelaarsvleugels en de schildpadden als nog altijd gebruikte symbolen in sjamanistische praktijken. Algemeen wordt tegenwoordig aangenomen dat door de late Natufianen de landbouw is uitgevonden. Hendrik Spiering